психофизика

психофизика

1. психофизика psychophysics

ПСИХОФИЗИКА

1. психофизика; сезги органлари психофизиологиясидаги оқим. Унинг вакиллари қўзғовчи кучи билан сезги миқдори ўртасидаги математик нисбат қонунларини белгилашга интилганлар. Мас., француз физиги П. Бугер (1698—1758) кўрув сезгиларидаги фарқ чегараси нисбий миқдорининг доимийлигини биринчи бўлиб аниқлаган. Сўнгра бу тадқиқотни немис физиологи Э. Вебер (1795—1878) давом эттириб, худди шу фактни тери—ҳаракат сезгилари ва кўз билан чамалаш орқали аниқлади. Ниҳоят, немис файласуфи ва физиги Г. Фехнер (1801—1887) сезгининг миқдорий характеристикасини ўрганишга чексиз кичик миқдорларни ҳисоблаш усулини тадбиқ қилиб, қўзғовчи кучи билан сезги миқдори ўртасидаги логарифмик қиёслаш қонунини очди (қ. Вебер—Фехнера закон). П. нинг асосий камчилиги шундан иборат эдики, у мураккаб психик процессларни, аввал уларнинг физиологик қонуниятларини ўрганмаган ҳолда, физик ва психик ҳодисалар ўртасидаги фақат соф математик нисбатларни аниқлаш йўли билангина ўрганди.