{"headword": "Псалмы", "key": "psalmi", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "240"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "гр. psalmos — торли чолғу асбобида ўйнаш сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Rivoyatlarga koʻra, Bibliya (Tavrot)dagi shoh David (Dovud) tomonidan toʻqilgan diniy va dunyoviy gimnlar. Bibliya (Tavrot)ga bir yuz ellik psalma «Psaltir» nomi bilan kiritilgan. «Psaltir» qadimgi rus yozma yodnomalarida XI asrlardan buyon mavjud boʻlib, oʻzlarining obrazliligi hamda lirizmi bilan oʻrta asrlarning eng sevimli va ommaviy kitobiga aylangan edi. Keyinchalik ayrim psalmalar revolyutsion gimnlarga aylanib ketgan. Masalan, «Psaltir»dagi sakson birinchi psalma zolim shoh va amaldorlarga nisbatan isyon ruhi bilan XVIII asrda yakobinchilarning monarxizmga qarshi kurashida gimnga aylandi. Mazkur psalma shoir G. R. Derjavin tomonidan maxsus odaga aylantirildi. Ammo podsho senzurasi odani bosishga ruxsat bermadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Псалмы", "raw_meaning": "(гр. psalmos — торли чолғу асбобида ўйнаш сўзидан) — псалмалар. Ривоятларга кўра, Библия (Таврот)даги шоҳ Давид (Довуд) томонидан тўқилган диний ва дунёвий гимнлар. Библия (Таврот)га бир юз эллик псалма «Псалтирь» номи билан киритилган. «Псалтирь» қадимги рус ёзма ёдномаларида XI асрлардан буён мавжуд бўлиб, ўзларининг образлилиги ҳамда лиризми билан ўрта асрларнинг энг севимли ва оммавий китобига айланган эди. Кейинчалик айрим псалмалар революцион гимнларга айланиб кетган. Масалан, «Псалтирь»даги саксон биринчи псалма золим шоҳ ва амалдорларга нисбатан исён руҳи билан XVIII асрда якобинчиларнинг монархизмга қарши курашида гимнга айланди. Мазкур псалма шоир Г. Р. Державин томонидан махсус одага айлантирилди. Аммо подшо цензураси одани босишга рухсат бермади."}}]}