{"headword": "память", "key": "pamyat", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "215"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ж 1. es, yod, xotira, zehn; у него хорошая память uning xotirasi o'tkir; 2. xotira, esdalik, yo'qlash; посвятить книгу памятьи учителя kitobni o'qituvchi xotirasiga bag'ishlamoq; оставить о себе хорошую память o'zi haqida yaxshi xotira qoldirmoq; ◊ короткая память у кого yaxshilikni tez unutadi; yaxshilikni bilmaydi; на память (дать, подарить, получить) esdalik uchun (bermoq, sovg'a qilmoq, olmoq kabilar); на память (знать, говорить, рассказывать) yod, yoddan (bilmoq, gapirmoq); по старой памятьи (сделать что) odati bo'yicha, eski odaticha (biror narsa) qilmoq; без памятьи от кого, от чего разг. (biror kishi yoki narsadan) juda ham mamnun; o'zida yo'q xursand; es-hushini yo'qotib; на свежую памятьь esda borligida; esdan chiqmay turib; дай бог памятьь разг. ey xudo (yo xudo) esimga tushsin; yodimga kelsin; ishqilib esimdan chiqmasin-da.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "память", "raw_meaning": "ж 1. es, yod, xotira, zehn; у него хорошая ~ uning xotirasi o'tkir; 2. xotira, esdalik, yo'qlash; посвятить книгу ~и учителя kitobni o'qituvchi xotirasiga bag'ishlamoq; оставить о себе хорошую ~ o'zi haqida yaxshi xotira qoldirmoq; ◊ короткая ~ у кого yaxshilikni tez unutadi; yaxshilikni bilmaydi; на ~ (дать, подарить, получить) esdalik uchun (bermoq, sovg'a qilmoq, olmoq kabilar); на ~ (знать, говорить, рассказывать) yod, yoddan (bilmoq, gapirmoq); по старой ~и (сделать что) odati bo'yicha, eski odaticha (biror narsa) qilmoq; без ~и от кого, от чего разг. (biror kishi yoki narsadan) juda ham mamnun; o'zida yo'q xursand; es-hushini yo'qotib; на свежую ~ь esda borligida; esdan chiqmay turib; дай бог ~ь разг. ey xudo (yo xudo) esimga tushsin; yodimga kelsin; ishqilib esimdan chiqmasin-da."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha mavzuli lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "129"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "способность", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "память", "raw_meaning": "способность"}}, {"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "90"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "– Хотира. Ташқи дунё билан ўзаро мулоқотда олинган маълумотларни кейинчалик сақлаш ва фойдаланиш билан боғлиқ умумий функционал механизм. Физиологик жиҳатдан хотиранинг шартли рефлекторли, образли, оғзаки-мантиқий ва ҳиссий турлари ажратилади. Хотира ахборот рецепторлари нуқтаи назаридан таснифланади: визуал, эшитиш, сезиш ва. Вақт параметрларига мувофиқ эса хотиранинг уч тури ажратилади: бир лаҳзали идрок (0,1 сония), бевосита хотира (1 сониядан 10 сонияга қадар) ва узоқ муддатли хотира. Бевосита хотира, агар у фаолиятга киритилган бўлса, оператив хотирага айланади. Инсоннинг меъёрдаги хотираси 7+2 сони билан ифодаланади.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Память.", "raw_meaning": "– Хотира. Ташқи дунё билан ўзаро мулоқотда олинган маълумотларни кейинчалик сақлаш ва фойдаланиш билан боғлиқ умумий функционал механизм. Физиологик жиҳатдан хотиранинг шартли рефлекторли, образли, оғзаки-мантиқий ва ҳиссий турлари ажратилади. Хотира ахборот рецепторлари нуқтаи назаридан таснифланади: визуал, эшитиш, сезиш ва. Вақт параметрларига мувофиқ эса хотиранинг уч тури ажратилади: бир лаҳзали идрок (0,1 сония), бевосита хотира (1 сониядан 10 сонияга қадар) ва узоқ муддатли хотира. Бевосита хотира, агар у фаолиятга киритилган бўлса, оператив хотирага айланади. Инсоннинг меъёрдаги хотираси 7+2 сони билан ифодаланади."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-lotincha-oʻzbekcha tibbiyot lugʻati", "title": "Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Якубова, С. И.; Тўлаганов, Ф. Ж. (1978). Русча-латинча-ўзбекча медицина луғати. Tashkent: Медицина.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-latincha-ozbekcha-meditsina-lugati/", "page": "117"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "— одно из основных свойств нервной системы, выражающееся в способности длительно хранить информацию о событиях внешнего мира и реакциях организма и многократно использовать ее в сфере сознания и поведения. См. Амнезия, Гипомнезия, Мнемастения. — memoria, ae, f.; mneme, es, f. (гр.) — ХОТИРА — нерв системасининг асосий хусусиятларидан бири; ўтмиш тажрибаларини қайта тиклаш қобилияти, ташқи дунё воқеалари ва организм реакциялари тўғрисидаги ахборотни узоқ вақт сақлаш, онг ҳамда ахлоқ доирасида бир неча бор ундан фойдаланиш билан ифодаланади.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАМЯТЬ", "raw_meaning": "— одно из основных свойств нервной системы, выражающееся в способности длительно хранить информацию о событиях внешнего мира и реакциях организма и многократно использовать ее в сфере сознания и поведения. См. Амнезия, Гипомнезия, Мнемастения. — memoria, ae, f.; mneme, es, f. (гр.) — ХОТИРА — нерв системасининг асосий хусусиятларидан бири; ўтмиш тажрибаларини қайта тиклаш қобилияти, ташқи дунё воқеалари ва организм реакциялари тўғрисидаги ахборотни узоқ вақт сақлаш, онг ҳамда ахлоқ доирасида бир неча бор ундан фойдаланиш билан ифодаланади."}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "553"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "хотира", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "память", "raw_meaning": "хотира"}}, {"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "114"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "хотира; идрок қилинган нарса ва ҳодисаларни ёки инсон тажрибасида бор бўлган нарсаларни эсда қолдириш, мустаҳкамлаш ҳамда зарур вақтда эсга туширишдан иборат психик процесс. Х. нинг физиологик асослари бош мия ярим шарлари қобиғида муваққат нерв боғланишларининг ҳосил бўлиши, мустаҳкамланиши ва кейинчалик активлашуви (жонланиш)дир (қ. Двигательная память, Образная память, Словесно-логическая память, Эмоциональная память, Запоминание, Воспроизведение, Сохранение, Забывание).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ПАМЯТЬ", "raw_meaning": "хотира; идрок қилинган нарса ва ҳодисаларни ёки инсон тажрибасида бор бўлган нарсаларни эсда қолдириш, мустаҳкамлаш ҳамда зарур вақтда эсга туширишдан иборат психик процесс. Х. нинг физиологик асослари бош мия ярим шарлари қобиғида муваққат нерв боғланишларининг ҳосил бўлиши, мустаҳкамланиши ва кейинчалик активлашуви (жонланиш)дир (қ. Двигательная память, Образная память, Словесно-логическая память, Эмоциональная память, Запоминание, Воспроизведение, Сохранение, Забывание)."}}, {"dictionary": {"name": "Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat", "title": "БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/biologiyadan-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "85"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Хотира — кўрган ҳамда эшитганларини эсда сақлаш ва шу асосда мантиқий фикрлаш, тасаввур этиш қобилияти. Асаб системасининг асосий хусусиятларидан бири.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Память", "raw_meaning": "Хотира — кўрган ҳамда эшитганларини эсда сақлаш ва шу асосда мантиқий фикрлаш, тасаввур этиш қобилияти. Асаб системасининг асосий хусусиятларидан бири."}}]}