ос

1. Бўйнидан сиртмоққа илиб ўлдирмоқ.

Дорга осмоқ.

Азизбек Хазина ҳисобини олиш учун келган девонбекларни ўлдириб, ўрда дарвозасига осди. — А. Қодирий, Ўтган кунлар

[Зуннунхўжа:] Уйимга ўт қўяман! Ўзимни осаман! Ўғлим, жон ўғлим, мен сизни шу умид билан ўғлим деганмидим. — А. Қаҳҳор, Қўшчинор чироқлари

2. Маҳкамлаб, михлаб ёки илиб осилтириб қўймоқ.

Деворга соат осмоқ. Дорга гилам осмоқ. Қозиққа сочиқ осмоқ. Арчага ўйинчоқ ва лампочкалар осдик.

Қўйни ҳам ўз оёғидан осадилар, эчкини ҳам ўз оёғидан осадилар. — Мақол

3. Бел, бўйин ёки елкага илиб кўтариб юрмоқ, тақмоқ.

Белга қилич осмоқ.

Йигитлар милтиқларини пайпаслаб топиб, елкага осдилар ва кўчага отилдилар. — Ойбек, Қуёш қораймас

4. Тақмоқ, илмоқ.

Қулоққа сирға осмоқ.

Нури олтин занжирни бўйнига осди, соат, кўкрагидан пастроқда юлдуздай ярқиради. — Ойбек, Танланган асарлар

Бўйнига осиб лола, Келди шу гўзал кўклам. — Ғайратий

5. махс. Ўрнатмоқ, жойлаштирмоқ; илмоқ.

Тракторга култиватор осмоқ. Қозон осмоқ.

1. Ривожланиб бўйига ёки узунасига ўзини қўймоқ, чўзилмоқ, ривожланмоқ.

Бола яхши ўсди. Катта майдондаги ғўзалар барқ уриб ўсяпти.

Бодом дарахти ер танламайди, тошлоқ, қумлоқ жойларда ҳам ўсаверади. — Газетадан

жуда ўсиб кетибсиз-ку, Ойтўти, мана қаранг-а, менга етиб қолибсиз. — Ойдин, Фонар тагида

2. Кўкарган (ўсган) ҳолда бўлмоқ(дарахт, ўсимлик ҳақида).

Кўчамизнинг муюлишида ўсган сада тагига қўйилган каравотда икки кампир дам олиб ўтиришибди. — Газетадан

Ясси қирга чиқиб қарасам, ҳақиқатан ҳам ялангликда катта садақайрағоч ўсиб турибди. — Газетадан

3. Катта бўлмоқ, балоғатга етмоқ; улғаймоқ.

У туғилиб ўсган қишлоғининг ҳар бир деворига, таниш дарахтларда яшнаб турган кўм-кўк япроқларга суқ билан тикилиб борарди. — С. Аҳмад, Уфқ

У [Аваз] чорвадор оилада ўсиб, мол сўйишларни кичиклигидан кўп кўрган эди. — П. Қодиров, Қора кўзлар

Оҳ, она тупроғим, ўсган жойларим, Кўнглимда сақланар ҳурматинг, қадринг. — Миртемир

4. Сон-миқдор, даража ва шу кабилар жиҳати ортмоқ, кучаймоқ.

Ўтган йили жамият аъзоларининг сони бирмунча ўсди. — Газетадан

Чорва комплекслари ва фермаларига техникавий хизмат кўрсатиш тобора ўсмоқда. — Газетадан

ж 1. ўқ, ғилдирак ўқи

2. физ.мат. ўқ (геометрик шаклнинг ўртасидан ўтган фаразий тўғри чизиқ)

• ось Земли ер ўқи

м русчакостьўзбекчасуяк