os

1. Boʻynidan sirtmoqqa ilib oʻldirmoq.

Dorga osmoq.

Azizbek Xazina hisobini olish uchun kelgan devonbeklarni oʻldirib, oʻrda darvozasiga osdi. — A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar

[Zunnunxoʻja:] Uyimga oʻt qoʻyaman! Oʻzimni osaman! Oʻgʻlim, jon oʻgʻlim, men sizni shu umid bilan oʻgʻlim deganmidim. — A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari

2. Mahkamlab, mixlab yoki ilib osiltirib qoʻymoq.

Devorga soat osmoq. Dorga gilam osmoq. Qoziqqa sochiq osmoq. Archaga oʻyinchoq va lampochkalar osdik.

Qoʻyni ham oʻz oyogʻidan osadilar, echkini ham oʻz oyogʻidan osadilar. — Maqol

3. Bel, boʻyin yoki yelkaga ilib koʻtarib yurmoq, taqmoq.

Belga qilich osmoq.

Yigitlar miltiqlarini paypaslab topib, yelkaga osdilar va koʻchaga otildilar. — Oybek, Quyosh qoraymas

4. Taqmoq, ilmoq.

Quloqqa sirgʻa osmoq.

Nuri oltin zanjirni boʻyniga osdi, soat, koʻkragidan pastroqda yulduzday yarqiradi. — Oybek, Tanlangan asarlar

Boʻyniga osib lola, Keldi shu goʻzal koʻklam. — Gʻayratiy

5. maxs. Oʻrnatmoq, joylashtirmoq; ilmoq.

Traktorga kultivator osmoq. Qozon osmoq.

1. Rivojlanib boʻyiga yoki uzunasiga oʻzini qoʻymoq, choʻzilmoq, rivojlanmoq.

Bola yaxshi oʻsdi. Katta maydondagi gʻoʻzalar barq urib oʻsyapti.

Bodom daraxti yer tanlamaydi, toshloq, qumloq joylarda ham oʻsaveradi. — Gazetadan

juda oʻsib ketibsiz-ku, Oytoʻti, mana qarang-a, menga yetib qolibsiz. — Oydin, Fonar tagida

2. Koʻkargan (oʻsgan) holda boʻlmoq(daraxt, oʻsimlik haqida).

Koʻchamizning muyulishida oʻsgan sada tagiga qoʻyilgan karavotda ikki kampir dam olib oʻtirishibdi. — Gazetadan

Yassi qirga chiqib qarasam, haqiqatan ham yalanglikda katta sadaqayragʻoch oʻsib turibdi. — Gazetadan

3. Katta boʻlmoq, balogʻatga yetmoq; ulgʻaymoq.

U tugʻilib oʻsgan qishlogʻining har bir devoriga, tanish daraxtlarda yashnab turgan koʻm-koʻk yaproqlarga suq bilan tikilib borardi. — S. Ahmad, Ufq

U [Avaz] chorvador oilada oʻsib, mol soʻyishlarni kichikligidan koʻp koʻrgan edi. — P. Qodirov, Qora koʻzlar

Oh, ona tuprogʻim, oʻsgan joylarim, Koʻnglimda saqlanar hurmating, qadring. — Mirtemir

4. Son-miqdor, daraja va shu kabilar jihati ortmoq, kuchaymoq.

Oʻtgan yili jamiyat aʼzolarining soni birmuncha oʻsdi. — Gazetadan

Chorva komplekslari va fermalariga texnikaviy xizmat koʻrsatish tobora oʻsmoqda. — Gazetadan

ж 1. oʻq, gʻildirak oʻqi

2. физ.мат. oʻq (geometrik shaklning oʻrtasidan oʻtgan faraziy toʻgʻri chiziq)

• ось Земли yer oʻqi

m ruschaкостьoʻzbekchaсуяк