{"headword": "o‘lik", "key": "olik", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Hayoti tugagan; oʻlgan, jonsiz; zid. tirik.", "examples": [{"text": "Joy oldi quchogʻingdan Sonsiz oʻlik tan. Kim ne qildi kimlarga, Bilmaysan, nedan?", "source": "Gʻayratiy"}]}, {"order": 2, "text": "Jonsiz tana; jasad, murda.", "examples": [{"text": "Keyingi vaqtlarda janoza oʻqib, oʻlik koʻmish odamu ham barham yedi.", "source": "S. Ayniy, Qullar"}, {"text": "Koʻchalar toʻla oʻlik Kuyib boʻlgan binolardan tutun burqsaydi.", "source": "Shuhrat, Shinelli yillar"}, {"text": "Avaz vetvrachni chaqirgan edi, qoʻylarning oʻligini koʻrib: — Yondirib, koʻmib tashlanglar, — dedi.", "source": "P. Qodirov, Qora koʻzlar"}]}, {"order": 3, "text": "Oʻz xususiyatini (sifatini) yoʻqotgan, qotib, yaroqsiz holga kelgan.", "examples": [{"text": "Oʻlik ohak. Ulik sement. Oʻlik chigit.", "source": ""}, {"text": "Ohak qiyomi ketsa, Qotib boʻlar oʻlik ganj.", "source": "Q. Muhammadiy."}]}, {"order": 4, "text": "Jon asari yoʻq, murdaniki singari.", "examples": [{"text": "Oʻrtada oʻn toʻrtta minglik qogʻoz uyumini koʻrgandagina, Qulmat qoraning oʻlik koʻzlariga picha jon kirdi, oʻrnidan qoʻzgʻalib, choʻkka tushib oʻtirdi.", "source": "A. Muxtor, Opa-singillar"}, {"text": "Masturaning yuzidan oʻlim pardasi koʻtarilganday, hayot toʻla koʻzlari oʻlik yuziga jon kirgizganday boʻldi.", "source": "A. Qahhor, Ming bir jon"}]}, {"order": 5, "text": "Hayotdan nishona yoʻq; kimsasiz, harakatsiz.", "examples": [{"text": "Oʻshanday oʻlik qishloqda boyqushga oʻxshab kimdir istiqomat qiladi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}, {"text": "Kimsasiz, oʻlik koʻringan dasht odamlar bilan jonlanib ketdi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 6, "text": "Taʼsirsiz, his-hayajon uygʻotmaydigan, zeriktiradigan.", "examples": [{"text": "Kundalik hayotimizda shunaqa oʻlik nutqlarni ozmi eshitamiz/", "source": "A. Qahhor, Quyushqon"}, {"text": "Zaruratsiz, ichki dardsiz, ehtirossiz yozilgan asar oʻlik boʻladi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 7, "text": "Bisotda saqlanadigan, ishlatilmaydigan mol haqida (mablagʻga nisbatan qoʻllanadi).", "examples": [{"text": "Hech narsani oldin olib qoʻyish kerak emas, chunki pul bekor band boʻlib, oʻlik holda qoladi.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/o‘lik"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "667"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "tirik kelib, oʻlikdan osh so‘radi, oʻlik turib, tirikni bo‘g‘ib oldi", "source": ""}, {"text": "oʻliklar yesa tiriladi", "source": ""}, {"text": "oʻlik bo‘lib go‘rda yo‘q, tirik bo‘lib to‘rda yo‘q", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘lik", "raw_meaning": "труп, мертвец; мёртвый; tirik kelib, ~dan osh so‘radi, ~ turib, tirikni bo‘g‘ib oldi загадка живой у мёртвого есть попросил – мёртвый, вскочив, живого придушил (Мышь, мышеловка); ~lar yesa tiriladi погов. одобр. (букв. поев, и мёртвые оживут) соотв. язык проглотишь; пальчики оближешь; ~ bo‘lib go‘rda yo‘q, tirik bo‘lib to‘rda yo‘q погов. ни для живого почетный угол дома, ни для мёртвого могила; соотв. ни рыба, ни мясо; ни в пир, ни в мир, ни в добрые люди; ◊ ~ mol неходовой товар; неликвиды; nafsi ~ воздержанный в еде; o‘ligini bir pul qilib ... разг. не щадя себя; не считаясь ни с чем."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "686"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘lik", "raw_meaning": "1. n corpse, dead man; dead body; 2. a 1) dead; ~ yorish autopsy, necropsy; 2) lifeless; 3) inanimate, inorganic; ~ tabiat inanimate (inorganic) nature"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "224"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}, {"order": 6, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "O‘LIK", "raw_meaning": "1. ólik, jansız dene, lash, ómiri tawsılgan, ólgen; 2. awıs. sapasın joytqan, jaramsız; 4. awıs. ólidey, óli sıyaqlı; 5. awıs. adam joq, heshkim joq, háreketsiz; 6. awıs. tásir etpeytugʻın, sezim oyatpaytugʻın, zeriktiretugʻın; 7. paydalanılmaytugʻın, saqlap qoyılatugʻın (qarjı, pul haqqında)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "226"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ҳаёти тугаган, ўлган, жонсиз.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Таъсирсиз, ҳаяжон уйғотмайдиган, кишини зериктирадиган.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЎЛИК", "raw_meaning": "1.ÖLÜ, ÖLMÜŞ 2.CESET, NAAŞ 1.Ҳаёти тугаган, ўлган, жонсиз. 2.Таъсирсиз, ҳаяжон уйғотмайдиган, кишини зериктирадиган."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "203"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "o‘lik", "raw_meaning": "Tote m, f, Leichnam m"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "192"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "труп, мертвец // мёртвый dead (body) cadavre, mort مَيِّتٌ", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Ўлик", "raw_meaning": "труп, мертвец // мёртвый dead (body) cadavre, mort مَيِّتٌ"}}]}