{"headword": "nazariya", "key": "nazariya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Voqelik qonuniyatlari va undagi muhim aloqalar haqida bir butun tasavvur beradigan bilim shakli.", "examples": [{"text": "Nazariya hamma vaqt amaliyot bilan uzviy bogʻliq boʻladi va shundagina u harakat va rivojlanishning quroliga aylanadi.", "source": "OʻzME"}]}, {"order": 2, "text": "Biror fan sohasini yoki uning biror qismini tashkil etuvchi asosiy gʻoyalar, umumlashgan qoidalar majmui.", "examples": [{"text": "Mashina va mexanizmlar nazariyasi. Oʻrmonchilik nazariyasi.", "source": ""}]}, {"order": 3, "text": "Biror sohada hunar olish, malaka orttirish, mahoratni oshirish yoʻlidagi bilim-qoidalar majmui.", "examples": [{"text": "Musiqa nazariyasi. Shaxmat nazariyasi. Samolyotni boshqarish nazariyasi.", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "Ilm-fan, sanʼat va boshqalar sohalarning mantiqiy abstrakt fikrlash yoʻli bilan ishlab chiqilgan asoslari.", "examples": [{"text": "Nazariyani amaliy ish bilan bogʻlash.", "source": ""}]}, {"order": 5, "text": "Voqea, hodisa va shu kabilarni tushunish-tushuntirishning umumiy prinsiplarini asoslab beruvchi ilmiy qonun-qoidalar majmui.", "examples": [{"text": "Darvinning turlarning kelib chiqishi haqidagi nazariyasi.", "source": ""}]}, {"order": 6, "text": "Biror narsaga, masalaga boʻlgan umumiy va shaxsiy qarash, nuqtayi nazar.", "examples": [{"text": "Sanʼat sanʼat uchun degan behuda nazariya. Uning har bir masalada oʻz nazariyasi bor.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/nazariya"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "509"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "теория", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "nazariya", "raw_meaning": "теория; tarjima ~si теория перевода."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "560"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "theory", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "nazariya", "raw_meaning": "n theory, doctrine"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "87"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "teoriya.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "NAZARIYA", "raw_meaning": "teoriya."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "116"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Илм-фан, санъат ва бошқа соҳаларнинг мантиқий абстракт фикрлаш йўли билан ишлаб чиқарилган асослари.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "НАЗАРИЯ", "raw_meaning": "TEORİ, KURAM, NAZARİYE Илм-фан, санъат ва бошқа соҳаларнинг мантиқий абстракт фикрлаш йўли билан ишлаб чиқарилган асослари."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "116"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Theorie f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "nazariya", "raw_meaning": "Theorie f; ~ni olg‘a surmoq eine Theorie aufstellen; nisbiylik ~i Relativitätstheorie f; tarjima ~si Übersetzungstheorie f"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "177"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "theory; геосиёсий назария geopolitical theory; жамият ривожланишининг ҳақиқий илмий назарияси truly scientific theory of social development; илмий назария scientific theory; илғор назария progressive theory; иқтисодий назария economic theory; назария билан қуролламоқ arm with a theory; назарияни амалиёт билан боғламоқ bring theory into concord with practice; назарияни амалиётда қўлламоқ apply a theory in practice; назарияни ёқламоқ (ёқлаб чиқмоқ) uphold a theory; назарияни ижодий ривожлантирмоқ creatively develop a theory; назарияни илгари сурмоқ suggest (advance) a theory; назарияни ҳимоя қилмоқ defend a theory; тинч яшаш назарияси theory of peaceful coexistence; умумий назария general theory.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "назария", "raw_meaning": "theory; геосиёсий назария geopolitical theory; жамият ривожланишининг ҳақиқий илмий назарияси truly scientific theory of social development; илмий назария scientific theory; илғор назария progressive theory; иқтисодий назария economic theory; назария билан қуролламоқ arm with a theory; назарияни амалиёт билан боғламоқ bring theory into concord with practice; назарияни амалиётда қўлламоқ apply a theory in practice; назарияни ёқламоқ (ёқлаб чиқмоқ) uphold a theory; назарияни ижодий ривожлантирмоқ creatively develop a theory; назарияни илгари сурмоқ suggest (advance) a theory; назарияни ҳимоя қилмоқ defend a theory; тинч яшаш назарияси theory of peaceful coexistence; умумий назария general theory."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "99"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "теория theory théorie نَظَرِيَّةٌ", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Назария", "raw_meaning": "теория theory théorie نَظَرِيَّةٌ"}}]}