{"headword": "naturalizm", "key": "naturalizm", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "19-asrning 60-yillarida Fransiya, 19-asrning soʻnggi choragida Yevropa va AQSH adabiyoti va sanʼatida paydo boʻlgan va real borliqni obyektiv (oʻz holicha), aniq va hissiz aks ettirishga intilgan oqim va ijodiy metod.", "examples": [{"text": "Adabiyotda naturalizm inson xarakterini ilmiy (eksperimental) oʻrganishni maqsad qilib qoʻydi.", "source": "OʻzME"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/naturalizm"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "560"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "naturalizm", "raw_meaning": "n naturalism"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "195"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tor maʼnoda inson hayotidagi fiziologik jihatlarni yorqin aks ettirish mazmunida ham qoʻllaniladi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "2. Натурализм", "raw_meaning": "тор маънода инсон ҳаётидаги физиологик жиҳатларни ёрқин акс эттириш мазмунида ҳам қўлланилади."}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "194"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "лат. natura — табиат сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "— naturalizm. 1. XIX asrning 70-yillarida Gʻarbiy Yevropa adabiyotida yuzaga kelgan badiiy metodlardan biri, XIX asrning 80—90-yillarida fransuz yozuvchisi Emil Zolya boshchiligida paydo boʻlgan adabiy oqim. Bu oqimga qisman Flober, Mopassan, Zuderman, Gauptman, G. Ibsenlar ham mansub edilar. Rossiyada XIX asrning 80—90-yillarida P. Boborikin, Vas. Nemirovich-Danchenko, V. Belinskiy, V. Bibikov, V. Tixonov kabi bir qancha tarafdorlari boʻlishiga qaramay, naturalizm oqimi keng yoyila olmadi. Naturalizmning asosiy talablari E. Zolyaning «Eksperimental roman» hamda P. Boborikinning «XIX asrda Yevropa romani» nomli kitoblarida bayon qilingan. Bu talablar asosida XIX asr tabiatshunosligidagi materialistik gʻoyalar yotadi. Naturalizm oʻzining estetik asoslarida tabiiy fanlarga, birinchi navbatda, biologiya hamda fiziologiyaga tayanadi. Naturalizm adabiyotda inson xarakterini eksperimental oʻrganishni maqsad qilib qoʻyadi va badiiy asarga inson haqida maʼlumot beruvchi hujjat sifatida qaraydi. Bu oqim", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Натурализм", "raw_meaning": "(лат. natura — табиат сўзидан) — натурализм. 1. XIX асрнинг 70-йилларида Ғарбий Европа адабиётида юзага келган бадиий методлардан бири, XIX асрнинг 80—90-йилларида француз ёзувчиси Эмиль Золя бошчилигида пайдо бўлган адабий оқим. Бу оқимга қисман Флобер, Мопассан, Зудерман, Гауптман, Г. Ибсенлар ҳам мансуб эдилар. Россияда XIX асрнинг 80—90-йилларида П. Боборикин, Вас. Немирович-Данченко, В. Белинский, В. Бибиков, В. Тихонов каби бир қанча тарафдорлари бўлишига қарамай, натурализм оқими кенг ёйила олмади. Натурализмнинг асосий талаблари Э. Золянинг «Экспериментал роман» ҳамда П. Боборикиннинг «XIX асрда Европа романи» номли китобларида баён қилинган. Бу талаблар асосида XIX аср табиатшунослигидаги материалистик ғоялар ётади. Натурализм ўзининг эстетик асосларида табиий фанларга, биринчи навбатда, биология ҳамда физиологияга таянади. Натурализм адабиётда инсон характерини экспериментал ўрганишни мақсад қилиб қўяди ва бадиий асарга инсон ҳақида маълумот берувчи ҳужжат сифатида қарайди. Бу оқим"}}]}