{"headword": "Мувашшах", "key": "muvashshax", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "185"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "ар. موشح — безатилган, зийнатланган сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sheʼriy sanʼat boʻlib, unga koʻra sheʼrning har bir bayti yoki misrasi boshidagi harflar yigʻindisidan biror shaxsning ismi, laqabi hosil boʻladi. Muvashshah oʻzbek adabiyotida keng tarqalgan. Undagi yashiringan soʻz ikki xil yoʻl bilan: 1) sheʼr baytidagi toq misralarning birinchi harfi asosida; 2) sheʼrdagi juft misralarning (gʻazalda baytning qofiyali misralari) boshidagi harflar asosida topiladi. Muvashshah lirik janrlardagi sheʼrlarda, xususan, gʻazallarda koʻproq uchraydi. Oʻzbek klassik adabiyotida muvashshahning goʻzal namunalarini Munis, Ogahiy, Shavqiy, Uvaysiy, Muqimiy, Zavqiy, Furqat kabi shoirlar yaratdilar. Oʻzbek sovet poeziyasida esa muvashshah Shayxzoda, Uygʻun, E. Vohidov, Yongʻin Mirzo kabi shoirlar ijodida uchraydi. Muvashshah oʻz xususiyatlari bilan qadimgi yunon adabiyotidagi akrostixlarga yaqin turadi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Мувашшах", "raw_meaning": "(ар. موشح — безатилган, зийнатланган сўзидан) — мувашшаҳ. Шеърий санъат бўлиб, унга кўра шеърнинг ҳар бир байти ёки мисраси бошидаги ҳарфлар йиғиндисидан бирор шахснинг исми, лақаби ҳосил бўлади. Мувашшаҳ ўзбек адабиётида кенг тарқалган. Ундаги яширинган сўз икки хил йўл билан: 1) шеър байтидаги тоқ мисраларнинг биринчи ҳарфи асосида; 2) шеърдаги жуфт мисраларнинг (ғазалда байтнинг қофияли мисралари) бошидаги ҳарфлар асосида топилади. Мувашшаҳ лирик жанрлардаги шеърларда, хусусан, ғазалларда кўпроқ учрайди. Ўзбек классик адабиётида мувашшаҳнинг гўзал намуналарини Мунис, Огаҳий, Шавқий, Увайсий, Муқимий, Завқий, Фурқат каби шоирлар яратдилар. Ўзбек совет поэзиясида эса мувашшаҳ Шайхзода, Уйғун, Э. Воҳидов, Ёнғин Мирзо каби шоирлар ижодида учрайди. Мувашшаҳ ўз хусусиятлари билан қадимги юнон адабиётидаги акростихларга яқин туради."}}]}