{"headword": "murabba", "key": "murabba", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sharq sheʼriyatidagi lirik janrlardan; asosan a-a-b-a qofiyalanish tartibida tuzilgan, toʻrt misrali tugal maʼnoli sheʼr.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Tomonlari teng toʻgʻri toʻrtburchak; kvadrat, chorsi.", "examples": [{"text": "Tagi shoʻr saroyining sathi yigirma murabba metr keladi.", "source": "S. Ayniy, Doxunda"}, {"text": "Murabba shaklli gʻishtlar yotqizilgan yoʻldan asta yurib, bosh qasrga bordi.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/murabba"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "479"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Dört şeyden oluşan, dörtlü.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MURABBA", "raw_meaning": "ТЎРТЛИК, МУРАББАЪ Dört şeyden oluşan, dörtlü."}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "186"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "ар. مربع — тўртлик сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Oʻzaro qofiyalangan toʻrtlik shaklidagi bir necha bandlardan tashkil topgan sheʼriy shakl. Murabbalar a, a, a, a, /b, b, b, a/ v, v, v, a tarzida qofiyalangan boʻlib, oxirgi bandda shoir taxallusini keltiradi. Murabbada birinchi bandning toʻrtinchi misrasi barcha bandlarda naqarot tarzida takrorlanib kelishi mumkin. Oʻzbek xalq ogʻzaki sheʼriyatining juda koʻp namunalari murabbaʼ shaklida yaratilgan. Oʻzbek adabiyoti tarixida murabbaʼ Mashrab, Ogahiy, Muqimiy kabi shoirlar ijodida mavjud.", "examples": [{"text": "Emdi sandek jona jonon qaydadur, Koʻrib, gul yuzingni bogʻda bandadur, Saqlay ishqing toki jonim tandadur, Oʻzim har joydaman, koʻnglim sandadur...", "source": "Муқимий"}]}], "translations": [], "cross_references": [{"kind": "sinonim", "target": "четверостишие"}], "extra": {"raw_word": "Мурабба", "raw_meaning": "(ар. مربع — тўртлик сўзидан) или четверостишие — мураббаъ. Ўзаро қофияланган тўртлик шаклидаги бир неча бандлардан ташкил топган шеърий шакл. Мураббалар а, а, а, а, /б, б, б, а/ в, в, в, а тарзида қофияланган бўлиб, охирги бандда шоир тахаллусини келтиради. Мураббада биринчи банднинг тўртинчи мисраси барча бандларда нақарот тарзида такрорланиб келиши мумкин. Ўзбек халқ оғзаки шеъриятининг жуда кўп намуналари мураббаъ шаклида яратилган. Ўзбек адабиёти тарихида мураббаъ Машраб, Огаҳий, Муқимий каби шоирлар ижодида мавжуд. Масалан, Муқимийнинг машҳур мураббасидан бир банд намунаси: Эмди сандек жона жонон қайдадур, Кўриб, гул юзингни боғда бандадур, Сақлай ишқинг токи жоним тандадур, Ўзим ҳар жойдаман, кўнглим сандадур..."}}]}