{"headword": "monolog", "key": "monolog", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sahna yoki boshqa adabiy asar ishtirokchilarining oʻz-oʻziga yoki oʻzgalarga qaratilgan, javob talab qilmaydigan nutqi.", "examples": [{"text": "Navoiy pyesasidagi Navoiy monologi,", "source": ""}, {"text": "Kecha shunday qiziqarli va doʻstona vaziyat-da oʻtdiki, studentlarning oʻqigan sheʼrlari, monologlari kishini maftun etadi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Koʻzi oldida Gʻofir monologini aytayotgan Ahmadjon gavdalandi.", "source": "S. Karomatov, Hijron"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/monolog"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "550"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "monolog", "raw_meaning": "n monologue"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "110"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sahna yoki boshqa adabiy asar ishtirokchilarining oʻziga, boshqa ishtirokchilarga qarata nutqi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "МОНОЛОГ", "raw_meaning": "MONOLOG Саҳна ёки бошқа адабий асар иштирокчиларининг ўзига, бошқа иштирокчиларга қарата нутқи."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "476"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bir oyunda, kişilerden birinin kendi kendine yaptığı konuşma.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Dinleyicilere bir kişinin anlattığı, genellikle güldürücü olay.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MONOLOG", "raw_meaning": "МОНОЛОГ 1.Bir oyunda, kişilerden birinin kendi kendine yaptığı konuşma. 2.Dinleyicilere bir kişinin anlattığı, genellikle güldürücü olay."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "110"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "monolog", "raw_meaning": "Monologe m, Selbstgespräch n"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "182"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "(гр. monos — бир ва logos — сўз, нутқ сўзларидан)", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Badiiy asarda ishtirok etuvchi shaxslarning oʻz-oʻziga yoki oʻzgalarga qaratilgan nutqi. Monolog dialogdan nutqqa boshqa shaxslarning aralashmasligi bilan farq qiladi. Ayrim dramatik asarlarda esa personaj monologi tomoshabinga qaratilgan boʻladi. Monolog prozaik asarlarda ham boʻladi. Ammo u lirikada asosiy nutq shakllaridan biri hisoblanadi. Dramada monolog vositasida personajning ruhiy holati, xarakterining murakkabligi ochiladi. Bundan tashqari dramada u sahnada aks etmagan, lekin personajning qalb dialektikasi bilan bogʻliq shart-sharoitni ifodalashda katta ahamiyat kasb etadi. Baʼzan monologda asarning kulminatsion nuqtasi bayon etiladi. Turli adabiy oqim va yoʻnalishda monolog turlicha xarakterga ega boʻlgan. Antik dramalarda monolog biror xabarchi nutqi yoki xorning lirik chekinishlari sifatida tomoshabinga qarata aytilgan. Klassitsizm dramasi va romantik dramalarda esa monolog dialog bilan teng mavqe egallaydi. XIX asr oxirida naturalistlar maʼlum darajada shartlilikka ega boʻlganligi uchun monologni butunlay inkor etadilar. Realistik dramada monolog dialogga nisbatan ikkinchi darajali rol oʻynaydi. Undan faqat perso-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Монолог", "raw_meaning": "(гр. monos — бир ва logos — сўз, нутқ сўзларидан) — монолог. Бадиий асарда иштирок этувчи шахсларнинг ўз-ўзига ёки ўзгаларга қаратилган нутқи. Монолог диалогдан нутққа бошқа шахсларнинг аралашмаслиги билан фарқ қилади. Айрим драматик асарларда эса персонаж монологи томошабинга қаратилган бўлади. Монолог прозаик асарларда ҳам бўлади. Аммо у лирикада асосий нутқ шаклларидан бири ҳисобланади. Драмада монолог воситасида персонажнинг руҳий ҳолати, характерининг мураккаблиги очилади. Бундан ташқари драмада у саҳнада акс этмаган, лекин персонажнинг қалб диалектикаси билан боғлиқ шарт-шароитни ифодалашда катта аҳамият касб этади. Баъзан монологда асарнинг кульминацион нуқтаси баён этилади. Турли адабий оқим ва йўналишда монолог турлича характерга эга бўлган. Антик драмаларда монолог бирор хабарчи нутқи ёки хорнинг лирик чекинишлари сифатида томошабинга қарата айтилган. Классицизм драмаси ва романтик драмаларда эса монолог диалог билан тенг мавқе эгаллайди. XIX аср охирида натуралистлар маълум даражада шартлиликка эга бўлганлиги учун монологни бутунлай инкор этадилар. Реалистик драмада монолог диалогга нисбатан иккинчи даражали роль ўйнайди. Ундан фақат персо-"}}, {"dictionary": {"name": "Lingvistik terminlar lugʻati", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "46"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Monolog", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Monolog", "raw_meaning": "Monolog\tМонолог\tMonolog\tМонолог"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "161"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ингл: monologue рус: монолог Фойдаланувчи ёки амалий жараённинг ўзига ўхшаш фойдаланувчи ёки жараёнга дарров жавоб беришни талаб қилмайдиган мурожаати. Монолог дарров жавоб беришни талаб қилмайдиган турли хил хабарларни узатиш учун мўлжалланган. Фойдаланувчи ёки дастур нутқи абонент тизимининг ташқи хотирасида ҳақиқий олувчи томонидан талаб қилинмагунча сақланади.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "монолог", "raw_meaning": "ингл: monologue рус: монолог Фойдаланувчи ёки амалий жараённинг ўзига ўхшаш фойдаланувчи ёки жараёнга дарров жавоб беришни талаб қилмайдиган мурожаати. Монолог дарров жавоб беришни талаб қилмайдиган турли хил хабарларни узатиш учун мўлжалланган. Фойдаланувчи ёки дастур нутқи абонент тизимининг ташқи хотирасида ҳақиқий олувчи томонидан талаб қилинмагунча сақланади."}}]}