{"headword": "metonimiya", "key": "metonimiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "metonymia — qayta nomlash", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ad. Biror predmet yoki hodisa nomini shu predmet bilan bir oʻrin olgan boshqa predmet nomi bilan almashtirish; shu xilda ishlatilgan soʻz yoki ibora. (masalan, samovar soʻzining choyxona maʼnosi metonimiya asosida hosil boʻlgan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/metonimiya"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "547"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "metonimiya", "raw_meaning": "n metonymy"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "108"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "metonimiya", "raw_meaning": "Metonymie f"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "176"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(гр. metonomadzo — қайта номлаш сўзидан) — метонимия. Сўзларнинг кўчма маъносига асосланадиган кўчим (троп)нинг асосий турларидан бири: икки тушунча ўртасидаги яқинликка асосланган ўхшашсиз кўчим. Метонимияда бирор нарса ёки воқеа-ҳодисанинг номи бошқасига кўчирилади, у бошқа ном билан ифодаланади, бироқ бу номлаш предмет ёки нарсалар ўртасидаги ўхшашликка эмас, балки улар ўртасидаги яқинликка, алоқадорликка асосланади. Мана шу жиҳати билан метонимия истиорадан фарқ қилади. Чунки истиорада бир-бирига ўхшаш предмет ва уларнинг белгилари кўчирилса, метонимияда ташқи кўриниши ёки ички хусусиятлари билан бир-бирига алоқадор бўлган, лекин бир-бирига ўхшамаган предмет белгилари чоғиштирилади. Шунга кўра, метонимия бир қанча кўринишларга эга: 1. Киши ёки нарсага хос хусусият ўша киши ёки нарсанинг номига ўтказилади: Аҳён-аҳён газетларда кўринасан, Ўқигувча ёпишаман жуда жазмам. (Ғ. Ғулом.) Хотинимнинг ҳай-ҳайлашига қарамай, икки пиёлани устма-уст шимирди. (А. Қаҳҳор.) 2. Авторнинг номи унинг асари ўрнида қўлланилади: Фузулийни олдим қўлимга, Мажнун бўлиб йиғлаб қичқирди, Ва Навоий тушиб йўлимга, Фарёд билан ўрнидан турди. Лермонтовни ташламадим кеч Ахир қўйиб олдим Ҳофизни, Пушкин менга кўрсатди ҳар кеч Йиғлаб турган бир черкас қизни. (Ҳ. Олимжон.) 3. Бирор нарсанинг ҳаракати ёки унинг натижаси шу ҳаракатни бажарувчи қуролнинг номига кўчирилади: Унинг пероси қасос ўти билан ёнарди. (Л. Н. Толстой.) Пўлат қиличингни кўрганман ўтда Халқимиз Москвадан қувганда ёвни. (Ҳ. Олимжон.) 4. Бирор нарсани у ясалган материал билан алмаштириб аталади: Пўлат қуш ҳам қоматин ростлаб, Булутларни этар тумтарақ. (Ҳ. Олимжон.)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Метонимия", "raw_meaning": "(гр. metonomadzo — қайта номлаш сўзидан) — метонимия. Сўзларнинг кўчма маъносига асосланадиган кўчим (троп)нинг асосий турларидан бири: икки тушунча ўртасидаги яқинликка асосланган ўхшашсиз кўчим. Метонимияда бирор нарса ёки воқеа-ҳодисанинг номи бошқасига кўчирилади, у бошқа ном билан ифодаланади, бироқ бу номлаш предмет ёки нарсалар ўртасидаги ўхшашликка эмас, балки улар ўртасидаги яқинликка, алоқадорликка асосланади. Мана шу жиҳати билан метонимия истиорадан фарқ қилади. Чунки истиорада бир-бирига ўхшаш предмет ва уларнинг белгилари кўчирилса, метонимияда ташқи кўриниши ёки ички хусусиятлари билан бир-бирига алоқадор бўлган, лекин бир-бирига ўхшамаган предмет белгилари чоғиштирилади. Шунга кўра, метонимия бир қанча кўринишларга эга: 1. Киши ёки нарсага хос хусусият ўша киши ёки нарсанинг номига ўтказилади: Аҳён-аҳён газетларда кўринасан, Ўқигувча ёпишаман жуда жазмам. (Ғ. Ғулом.) Хотинимнинг ҳай-ҳайлашига қарамай, икки пиёлани устма-уст шимирди. (А. Қаҳҳор.) 2. Авторнинг номи унинг асари ўрнида қўлланилади: Фузулийни олдим қўлимга, Мажнун бўлиб йиғлаб қичқирди, Ва Навоий тушиб йўлимга, Фарёд билан ўрнидан турди. Лермонтовни ташламадим кеч Ахир қўйиб олдим Ҳофизни, Пушкин менга кўрсатди ҳар кеч Йиғлаб турган бир черкас қизни. (Ҳ. Олимжон.) 3. Бирор нарсанинг ҳаракати ёки унинг натижаси шу ҳаракатни бажарувчи қуролнинг номига кўчирилади: Унинг пероси қасос ўти билан ёнарди. (Л. Н. Толстой.) Пўлат қиличингни кўрганман ўтда Халқимиз Москвадан қувганда ёвни. (Ҳ. Олимжон.) 4. Бирор нарсани у ясалган материал билан алмаштириб аталади: Пўлат қуш ҳам қоматин ростлаб, Булутларни этар тумтарақ. (Ҳ. Олимжон.)"}}, {"dictionary": {"name": "Lingvistik terminlar lugʻati", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "45"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Metonimiya Метонимия Metonimiýa Метонимия", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Metonimiya", "raw_meaning": "Metonimiya Метонимия Metonimiýa Метонимия"}}]}