{"headword": "MAKTA", "key": "makta", "entries": [{"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "462"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Divan edebiyatında gazelin veya kasidenin son beyti.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "MAKTA", "raw_meaning": "МАҚТАЪ Divan edebiyatında gazelin veya kasidenin son beyti."}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "168"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "ар. مقطع — тугаш жойи, кесмоқ сўзидан", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sharq poeziyasidagi gʻazal, qasida kabi sheʼriy janrlar oxiridagi yakunlovchi bayt. Adabiy anʼanaga muvofiq, maqtada aksariyat hollarda shoirning taxallusi keladi. Shuning uchun ham oʻzbek klassik adabiyotida gʻazal va qasidalarning qaysi shoirga mansubligini aniqlashda maqtaʼ katta rol oʻynaydi. Shuningdek, maqtaʼ sheʼrdagi umumiy poetik fikrni yakunlaydi yoki shoir oʻz taassuroti, kechinma va tuygʻulariga munosabat bildiradi: Navoiy, ashk durridek nelarkim koʻzda yer bergay, Agar ishqing havosida yogʻar har jola tosh oʻlsun. Hozirgi gʻazalchilikda ham maqtaʼ qoʻllash anʼanasi davom etmoqda. Masalan: Oq qogʻozim, senga Erkin ochdi pinhon ishqini, Sen bor-u men bor, qalam bor, oʻrtada begona yoʻq.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Макта", "raw_meaning": "(ар. مقطع — тугаш жойи, кесмоқ сўзидан) — мақтаъ. Шарқ поэзиясидаги ғазал, қасида каби шеърий жанрлар охиридаги якунловчи байт. Адабий анъанага мувофиқ, мақтада аксарият ҳолларда шоирнинг тахаллуси келади. Шунинг учун ҳам ўзбек классик адабиётида ғазал ва қасидаларнинг қайси шоирга мансублигини аниқлашда мақтаъ катта роль ўйнайди. Шунингдек, мақтаъ шеърдаги умумий поэтик фикрни якунлайди ёки шоир ўз таассуроти, кечинма ва туйғуларига муносабат билдиради: Навоий, ашк дурридек неларким кўзда ер бергай, Агар ишқинг ҳавосида ёғар ҳар жола тош ўлсун. Ҳозирги ғазалчиликда ҳам мақтаъ қўллаш анъанаси давом этмоқда. Масалан: Оқ қоғозим, сенга Эркин очди пинҳон ишқини, Сен бору мен бор, қалам бор, ўртада бегона йўқ."}}]}