{"headword": "latifa", "key": "latifa", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "486"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "анекдот; остроумный, смешной рассказ; Nasriddin Afandi latifalari анекдоты Насриддина Афанди.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "latifa", "raw_meaning": "анекдот; остроумный, смешной рассказ; Nasriddin Afandi ~lari анекдоты Насриддина Афанди."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "533"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "n joke, funny story, anecdote", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "latifa", "raw_meaning": "n joke, funny story, anecdote"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "72"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "anekdot.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "LATIFA", "raw_meaning": "anekdot."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "98"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "FIKRA Кулгили воқеа-ҳодиса ҳақидаги кичик ҳикоя.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЛАТИФА", "raw_meaning": "FIKRA Кулгили воқеа-ҳодиса ҳақидаги кичик ҳикоя."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "99"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Witz m, Spass m, Anekdote f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "latifa", "raw_meaning": "Witz m, Spass m, Anekdote f"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "152"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(ар. لطيفه — нозик, ёқимли, зариф сўзидан) — латифа. Араб, форс-тожик, ўзбек ва Яқин Шарқдаги бошқа халқлар фольклори ва адабиётидаги жанрлардан бири. Латифа пайдо бўлиши жиҳатидан халқ ижодига мансуб бўлса ҳам, бироқ ўтмиш ўзбек адабиётида бу жанр ҳам оғзаки, ҳам ёзма шаклда кенг тарқалди. Ёзма адабиётдаги латифалар кўпроқ ўз ҳаёти, ишлари ва хулқи билан ўзгаларга намуна бўладиган шахслар ҳақидаги кичик-кичик, гўзал ҳикоячалар шаклида бўлган. Масалан, Мавлоно Али Сафийнинг «Латоифут-тавоиф», Абдураҳмон Жомийнинг «Баҳористон», Алишер Навоийнинг «Тарихи анбиё ва ҳукамо» каби асарларидаги айрим ҳикоячалар ёзма адабиётдаги латифаларнинг типик намунаси бўла олади. Халқ латифаларида эса ўткир ҳажв ва юмористик кайфият устунлик қилган. Ўзбек латифалари кўпинча Афанди, Машраб, тожик латифалари Мушфиқий, қозоқ латифалари Алдаркўса номи билан айтилади. Булар халқ латифаларининг қаҳрамонлари бўлиб келган. Баъзан бирининг номи билан айтилган латифа иккинчи бир қаҳрамон номи билан ҳам айтилади. Ўзбек халқ латифалари жуда кўп марта нашр этилди. Ҳозирги кунда оммавий тираждаги нашрлардан ташқари, латифалар «Муштум» сатирик журналида ҳам доим босилиб борилади. Латифада сюжет эпизодик характерга эга. Характерлар ҳамма вақт статик ҳолатда берилади, персонажлар миқдори эса икки-уч, баъзан тўрт кишидан ошмайди. Айрим латифаларда асосий персонажлар икки шахс бўлса ҳам, бироқ шу икки персонаж образи билан бир қаторда, халқ, омма образи иштирок этади. Латифа персонажлари эса ҳамма вақт ўз характерлари жиҳатидан аниқ иккига ажралиб турадилар, яъни конфликт ёрқин, лўнда, бўртиб кўриниб туради ҳамда у бир латифа доирасида, изчил, кескин ҳал этилади. Халқ қаҳрамони Насриддин афанди ҳар қандай қийин вазиятдан ўзининг топқирлиги, ҳозиржавоблиги, доно ва зукколиги билан осон қутулиб кетади. Умуман, ўзбек латифаларидаги афанди образининг типиклаштириш характери икки хилдир: 1) социал-маи-", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Латифа", "raw_meaning": "(ар. لطيفه — нозик, ёқимли, зариф сўзидан) — латифа. Араб, форс-тожик, ўзбек ва Яқин Шарқдаги бошқа халқлар фольклори ва адабиётидаги жанрлардан бири. Латифа пайдо бўлиши жиҳатидан халқ ижодига мансуб бўлса ҳам, бироқ ўтмиш ўзбек адабиётида бу жанр ҳам оғзаки, ҳам ёзма шаклда кенг тарқалди. Ёзма адабиётдаги латифалар кўпроқ ўз ҳаёти, ишлари ва хулқи билан ўзгаларга намуна бўладиган шахслар ҳақидаги кичик-кичик, гўзал ҳикоячалар шаклида бўлган. Масалан, Мавлоно Али Сафийнинг «Латоифут-тавоиф», Абдураҳмон Жомийнинг «Баҳористон», Алишер Навоийнинг «Тарихи анбиё ва ҳукамо» каби асарларидаги айрим ҳикоячалар ёзма адабиётдаги латифаларнинг типик намунаси бўла олади. Халқ латифаларида эса ўткир ҳажв ва юмористик кайфият устунлик қилган. Ўзбек латифалари кўпинча Афанди, Машраб, тожик латифалари Мушфиқий, қозоқ латифалари Алдаркўса номи билан айтилади. Булар халқ латифаларининг қаҳрамонлари бўлиб келган. Баъзан бирининг номи билан айтилган латифа иккинчи бир қаҳрамон номи билан ҳам айтилади. Ўзбек халқ латифалари жуда кўп марта нашр этилди. Ҳозирги кунда оммавий тираждаги нашрлардан ташқари, латифалар «Муштум» сатирик журналида ҳам доим босилиб борилади. Латифада сюжет эпизодик характерга эга. Характерлар ҳамма вақт статик ҳолатда берилади, персонажлар миқдори эса икки-уч, баъзан тўрт кишидан ошмайди. Айрим латифаларда асосий персонажлар икки шахс бўлса ҳам, бироқ шу икки персонаж образи билан бир қаторда, халқ, омма образи иштирок этади. Латифа персонажлари эса ҳамма вақт ўз характерлари жиҳатидан аниқ иккига ажралиб турадилар, яъни конфликт ёрқин, лўнда, бўртиб кўриниб туради ҳамда у бир латифа доирасида, изчил, кескин ҳал этилади. Халқ қаҳрамони Насриддин афанди ҳар қандай қийин вазиятдан ўзининг топқирлиги, ҳозиржавоблиги, доно ва зукколиги билан осон қутулиб кетади. Умуман, ўзбек латифаларидаги афанди образининг типиклаштириш характери икки хилдир: 1) социал-маи-"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "79"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "анекдот anecdote blague, histoire drôle, anecdote لَطِيفَةٌ، نَادِرَةٌ، نُكْتَةٌ", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Латифа", "raw_meaning": "анекдот anecdote blague, histoire drôle, anecdote لَطِيفَةٌ، نَادِرَةٌ، نُكْتَةٌ"}}]}