{"headword": "kompozitsiya", "key": "kompozitsiya", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Adabiy asar, sanʼat asari qismlarining tuzilishi, joylashishi va oʻzaro munosabati, ularning qoʻshilib ketishi, qoʻshilgan yaxlitligi.", "examples": [{"text": "Romanning kompozitsiyasi. Operaning kompozitsiyasi.", "source": ""}, {"text": "Uning [Oxunovaning] ocherklari syujet va kompozitsiya jihatidan aniq maqsadga qaratilgan.", "source": "X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari"}, {"text": "Har holda ular ham kompozitsiyasi, ham ohangdorligi bilan folklor asarlariga yaqin turadi.", "source": "OʻTA"}]}, {"order": 2, "text": "Tarkibiy qismlari mazmunan oʻzaro bogʻlanib, birlik tashkil etgan badiiy asar, musiqa yoki rassomlik asari.", "examples": [{"text": "Haykaltaroshlik, meʼmorchilik kompozitsiyalari bamisoli jangnomaning qahramonlaridek qad koʻtaradi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 3, "text": "Musiqa asari yaratish nazariyasi.", "examples": [{"text": "Kompozitsiya klassining talabasi.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/kompozitsiya"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "524"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "kompozitsiya", "raw_meaning": "n composition"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "144"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(лат. compositio — тузилиш, қурилиш, таркиб сўзидан) — композиция. Бадиий асардаги қисмлар, образлар ва бадиий воситаларнинг муайян ғоявий мақсадга хизмат қиладиган тартибда жойлашиши, уларнинг тасвирдаги мезони ва мувофиқлиги. Ижодкорнинг мақсади, ғоявий позицияси изчил ва аниқ бўлмаса, унинг асари ҳам композиция жиҳатидан мукаммал бўлмайди. Шунинг учун ҳам бадиий асардаги ҳар бир деталь, эпизод ёки восита доим бирор нарсага хизмат қилади, бир-бири билан бирор муносабатда боғлиқ бўлади. Демак, композиция асар мазмунини энг мукаммал тусда реаллаштирувчи шаклий категориядир. У ижодий метод, адабий йўналиш, оқим", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Композиция", "raw_meaning": "(лат. compositio — тузилиш, қурилиш, таркиб сўзидан) — композиция. Бадиий асардаги қисмлар, образлар ва бадиий воситаларнинг муайян ғоявий мақсадга хизмат қиладиган тартибда жойлашиши, уларнинг тасвирдаги мезони ва мувофиқлиги. Ижодкорнинг мақсади, ғоявий позицияси изчил ва аниқ бўлмаса, унинг асари ҳам композиция жиҳатидан мукаммал бўлмайди. Шунинг учун ҳам бадиий асардаги ҳар бир деталь, эпизод ёки восита доим бирор нарсага хизмат қилади, бир-бири билан бирор муносабатда боғлиқ бўлади. Демак, композиция асар мазмунини энг мукаммал тусда реаллаштирувчи шаклий категориядир. У ижодий метод, адабий йўналиш, оқим"}}, {"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "55"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "– Композиция. Матннинг ички ва ташқи тузилиш принциплари орасидаги ўзаро таъсир. Бу нафақат матннинг тузилиш схемаси, балки мазмун билан чамбарчас боғлиқ бўлган ғоявий-эстетик категориядир (Қиёсланг: Архитектоника).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Композиция.", "raw_meaning": "– Композиция. Матннинг ички ва ташқи тузилиш принциплари орасидаги ўзаро таъсир. Бу нафақат матннинг тузилиш схемаси, балки мазмун билан чамбарчас боғлиқ бўлган ғоявий-эстетик категориядир (Қиёсланг: Архитектоника)."}}, {"dictionary": {"name": "Matematikadan ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Сабиров, Мардан Аюбович (1973). МАТЕМАТИКАДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ЛУҒАТ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/matematikadan-ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "94"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "композиция", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "композиция", "raw_meaning": "композиция"}}]}