{"headword": "komizm", "key": "komizm", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Biror narsaning: xatti-harakat, voqea-hodisa, holat va shu kabilarning kulgili, komik tomoni.", "examples": [{"text": "Davr oʻtishi bilan hayotiy ertaklar-da fantaziyaning oʻrnini komizm egallay boshladi.", "source": "OʻTA"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/komizm"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "524"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "komizm", "raw_meaning": "n comicalness, the comic element"}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "142"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(гр. comicas — кулгили сўзидан) — комизм. Ўз моҳиятига кўра, мазкур термин ҳаётнинг ривожланиш мантиқига зид келувчи (мақсаднинг воситага, шаклнинг мазмунга, ҳаракатнинг шароитга, моҳиятнинг воқеликка зидлиги) нарсалар устидан кулишни англатади. Комизмнинг юзага келишида муҳим роль ўйновчи факторлар жуда ҳам кўп бўлиб, улардан энг муҳимлари зукколик, ҳозир жавоблик ва тасодифийликдир. Комизмнинг икки муҳим кўриниши мавжуд: 1) ҳажв — илғор эстетик идеалга мос келмайдиган, ривожланишга тўғаноқ бўлиб турган нарсалар устидан фош этувчи кулги; 2) юмор — дўстона, ғаразсиз ва хусуматсиз кулги. Комизм ижтимоий, синфий, миллий моҳиятга эга бўлиб, доим тарихий шароит билан боғлиқ ҳолда ривожланиб, ўзгариб боради. Ҳозирги адабиётимизда комизмнинг ҳар иккала тури ҳам мавжуд. Ҳажв бевосита жамиятимиз, тузумимиз манфаатларига зид келувчи воқеа ёки шахсларга қаратилса, юмор жамиятимизнинг туб манфаатларига зид келмайдиган, аммо кишилар онгида, хулқида, юриш-туришида учрайдиган жузъий нуқсонларга қарши қаратилади. Драматик турга мансуб комедия жанри фақат комизмга асосланган ҳолда яратилади.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Комизм", "raw_meaning": "(гр. comicas — кулгили сўзидан) — комизм. Ўз моҳиятига кўра, мазкур термин ҳаётнинг ривожланиш мантиқига зид келувчи (мақсаднинг воситага, шаклнинг мазмунга, ҳаракатнинг шароитга, моҳиятнинг воқеликка зидлиги) нарсалар устидан кулишни англатади. Комизмнинг юзага келишида муҳим роль ўйновчи факторлар жуда ҳам кўп бўлиб, улардан энг муҳимлари зукколик, ҳозир жавоблик ва тасодифийликдир. Комизмнинг икки муҳим кўриниши мавжуд: 1) ҳажв — илғор эстетик идеалга мос келмайдиган, ривожланишга тўғаноқ бўлиб турган нарсалар устидан фош этувчи кулги; 2) юмор — дўстона, ғаразсиз ва хусуматсиз кулги. Комизм ижтимоий, синфий, миллий моҳиятга эга бўлиб, доим тарихий шароит билан боғлиқ ҳолда ривожланиб, ўзгариб боради. Ҳозирги адабиётимизда комизмнинг ҳар иккала тури ҳам мавжуд. Ҳажв бевосита жамиятимиз, тузумимиз манфаатларига зид келувчи воқеа ёки шахсларга қаратилса, юмор жамиятимизнинг туб манфаатларига зид келмайдиган, аммо кишилар онгида, хулқида, юриш-туришида учрайдиган жузъий нуқсонларга қарши қаратилади. Драматик турга мансуб комедия жанри фақат комизмга асосланган ҳолда яратилади."}}]}