КАРОТАЖ АКУСТИЧЕСКИЙ (АК) — Акустик каротаж (АК)

КАРОТАЖ АКУСТИЧЕСКИЙ (АК) — Акустик каротаж (АК)

1. товуш ва ультратовуш диапазонли частотада эластик тўлқинларнинг тавсифлаб тоғ жинсларининг акустик хусусиятларини ўрганиш усули. АК бурғ қудуқ асбоби, тўлқин тарқатгич ва тўлқин қабул қилгичдан иборат. АК СПАК—4 асбоби б-н бажарилади (К.4-расм). АК ёрдамида қудуқда қуйидаги кўрсаткичлар ёзиб олинади: 1) биринчи тўлқин тарқатувчи манба И₁ дан қабул қилгич П гача тўлқиннинг тарқалиш вақти Т₁; 2) иккинчи тўлқин тарқатувчи манба И₂ дан қабул қилгич П гача тўлқиннинг тарқалиш вақти Т₂; 3) икки манба орасида бўйлама тўлқинларнинг тарқалиш вақти DDT = Т₂-Т₁; 4) биринчи манба И₁ дан келган тўлқинлар амплитудаси қиймати А₁; 5) иккинчи манба И₂ дан келган тўлқинлар амплитудаси А₂; 6) амплитудалар нисбатининг логарифми -- lg (А₁/А₂). Акустик асбобда уч элементли И₂ 0,5 И₁ 1,5 П зонд қўлланилади. Икки манба орасидаги масофа ўлчаш базаси деб юритилади ва у 0,5 м га тенг. Зонднинг узунлиги қабул қилгич ва ундан узоқда жойлашган манба орасидаги масофа 2 м. Ишлаб чиқаришда АГАТ—АК, АКЦ—4, АКЦ—НВ—48, АКШ, СПАК—6, СПАК—6К, СПАК—8, УЗБА—21А аппаратлари кенг қўлланилмоқда.