{"headword": "k", "key": "k", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "126"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(ко) предлог с дат. 1. -ga; tomoniga, tarafiga (ish-harakatning yoʻnalishini bildiradi); подъехать к станции stansiyaga yetib kelmoq, stansiyaga yaqinlashmoq; позвать к телефону telefonga chaqirmoq; больной обратился к врачу bemor shifokorga murojaat qildi; к обедне ходят по звону, а к обеду (в гости) по зову посл. [ibodat qilgani (cherkovga) jom chalinganda boriladi, mehmondorlikka esa - chaqirilganda] chaqirgan yerga bor, chaqirmagan yerda nima bor?!; 2. -ga, -gacha, qadar (vaqtni, paytni, muddatni bildiradi); прийти к двенадцати часам soat oʻn ikkiga yetib kelmoq; к вечеру дождь прекратился kechga borib yomgʻir tindi; к утру больному стало лучше ertalabga borib bemor yengil tortdi; к завтрашнему дню ertagacha; 3. -ga (harakatning biror kimsa yoki narsaga qaratilganligini bildiradi); готовиться к экзаменам imtihonlarga tayyorlanmoq; обратиться с вопросом к учителю oʻqituvchiga savol bilan murojaat qilmoq; склонность к музыке musiqaga boʻlgan moyillik; написать письмо к другу oʻrtogʻiga xat yozmoq; ◊ к шапочному разбору прийти toʻy tarqalganda, hamma narsa oppon-soppon boʻlganda yetib kelmoq (kirib kelmoq).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "к", "raw_meaning": "(ко) предлог с дат. 1. -ga; tomoniga, tarafiga (ish-harakatning yoʻnalishini bildiradi); подъехать к станции stansiyaga yetib kelmoq, stansiyaga yaqinlashmoq; позвать к телефону telefonga chaqirmoq; больной обратился к врачу bemor shifokorga murojaat qildi; к обедне ходят по звону, а к обеду (в гости) по зову посл. [ibodat qilgani (cherkovga) jom chalinganda boriladi, mehmondorlikka esa - chaqirilganda] chaqirgan yerga bor, chaqirmagan yerda nima bor?!; 2. -ga, -gacha, qadar (vaqtni, paytni, muddatni bildiradi); прийти к двенадцати часам soat oʻn ikkiga yetib kelmoq; к вечеру дождь прекратился kechga borib yomgʻir tindi; к утру больному стало лучше ertalabga borib bemor yengil tortdi; к завтрашнему дню ertagacha; 3. -ga (harakatning biror kimsa yoki narsaga qaratilganligini bildiradi); готовиться к экзаменам imtihonlarga tayyorlanmoq; обратиться с вопросом к учителю oʻqituvchiga savol bilan murojaat qilmoq; склонность к музыке musiqaga boʻlgan moyillik; написать письмо к другу oʻrtogʻiga xat yozmoq; ◊ к шапочному разбору прийти toʻy tarqalganda, hamma narsa oppon-soppon boʻlganda yetib kelmoq (kirib kelmoq)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "8"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "- k", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "k", "raw_meaning": "- k"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY", "kind": "Tarjima", "imprint": "Isaqov, Ulug'bek; Rahimov, Mansur; Sobirov, Burxon; Temirov, Sanjar; Isaqov, Shavkat (2016). INGLIZCHA-O'ZBEKCHA LUG'AT / ENGLISH-UZBEK DICTIONARY. Toshkent: Yangi asr avlodi.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/inglizcha-ozbekcha-lugat-english-uzbek-dictionary/", "page": "535"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(informal) one thousand: bir ming: She earns 100K (= 100 000 soums) a month", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "K", "raw_meaning": "(informal) one thousand: bir ming: She earns 100K (= 100 000 soums) a month"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "230"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "wie Kaufmann", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "K", "raw_meaning": "wie Kaufmann"}}, {"dictionary": {"name": "Kimyo terminlari lugʻati", "title": "ENGLISH-UZBEK-RUSSIAN DICTIONARY OF CHEMISTRY TERMS / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA- RUSCHA KIMYO TERMINLARI LUG'ATI / АНГЛО-УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ ХИМИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Shokirova, M.; Nurullayev, Sh. (2013). ENGLISH-UZBEK-RUSSIAN DICTIONARY OF CHEMISTRY TERMS / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA- RUSCHA KIMYO TERMINLARI LUG'ATI / АНГЛО-УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ ХИМИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ. Tashkent: Tafakkur-bo'stoni.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-russian-dictionary-of-chemistry-terms-inglizcha-ozbekcha-ruscha-kimyo-terminlari-lugati/", "page": "320"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "kalium ['kælıəm] = potassium [pə'tæsjəm] kaliy калий", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "K", "raw_meaning": "kalium ['kælıəm] = potassium [pə'tæsjəm] kaliy калий"}}, {"dictionary": {"name": "Telekommunikatsiya qisqartmalari lugʻati", "title": "Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Таджибаев, Ш.; Ахмедова, Ё.; Туляганов, Ш.; Вахидова, Р. (2007). Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати. Tashkent: Фан-техника ва маркетинг тадқиқотлари маркази.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/telekommunikatsiyalarga-oid-atamalar-qisqartmalarining-inglizcha-ruscha-ozbekcha-lugati/", "page": "193"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "key клавиша клавиш", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "K", "raw_meaning": "key клавиша клавиш"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "207"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "majbur qilmoq – принуждать, употреблять силу – force(to). Nekükä küčär sen meni..., eligkä tapïn teb – Nima uchun sen meni hukmdorga xizmat qilishga majburlamoqdasan? – Что принуждаешь меня..., пойти на службу к правителю – Why are you forcing me to serve to ruler (QBK, 235₁₃).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KÜČÄ=", "raw_meaning": "majbur qilmoq – принуждать, употреблять силу – force(to). Nekükä küčär sen meni..., eligkä tapïn teb – Nima uchun sen meni hukmdorga xizmat qilishga majburlamoqdasan? – Что принуждаешь меня..., пойти на службу к правителю – Why are you forcing me to serve to ruler (QBK, 235₁₃)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "207"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "kuch – сила – power. Senindä bar erkän yigitlik küči – Senda yigitlik kuchi bor ekan – У тебя еще есть, оказывается, молодецкая сила – You still havea valiant force (QBN, 38₅; QBN, 356; 20a5).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KÜČ", "raw_meaning": "kuch – сила – power. Senindä bar erkän yigitlik küči – Senda yigitlik kuchi bor ekan – У тебя еще есть, оказывается, молодецкая сила – You still havea valiant force (QBN, 38₅; QBN, 356; 20a5)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "206"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ovoza, xabar, shon-sharaf, faxr – молва, весть, слава – news, honour and glory. Biligsiz bedük bolsa, davlat bilä biliglig bedükräk kü čav at bilä– Nodon mol-davlat bilan buyuk bo‘lsa, dono undan shon-shuhrati bilan buyukroqdir – Если невежда велик счастьем, то ученый", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KÜ", "raw_meaning": "ovoza, xabar, shon-sharaf, faxr – молва, весть, слава – news, honour and glory. Biligsiz bedük bolsa, davlat bilä biliglig bedükräk kü čav at bilä– Nodon mol-davlat bilan buyuk bo‘lsa, dono undan shon-shuhrati bilan buyukroqdir – Если невежда велик счастьем, то ученый"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "208"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "himoya qilmoq, ehtiyot qilmoq, asramoq, olib qo‘ymoq – беречь, стеречь, присматривать – defend, keep. Küdär ol ažunda seŋä iki yol – (U) senga bu dunyoda ikki yo‘lni asrab qo‘ygan – Он бережет для тебя в том мире две дороши – He saved two roads for you in the world.(QBK, 65₁₃).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "KÜδ=", "raw_meaning": "himoya qilmoq, ehtiyot qilmoq, asramoq, olib qo‘ymoq – беречь, стеречь, присматривать – defend, keep. Küdär ol ažunda seŋä iki yol – (U) senga bu dunyoda ikki yo‘lni asrab qo‘ygan – Он бережет для тебя в том мире две дороши – He saved two roads for you in the world.(QBK, 65₁₃)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "359"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "ko‘p, ancha – много – many. Üküš sözdä artuq asïγ körmädim – Ko‘p so‘zlashdan hech bir foyda ko‘rmadim – Я не усмотрел особой пользы в многословии – I did not see much benefit in verbosity (QBN, 25₄; QBN, 168; 13b4).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ÜKÜŠ", "raw_meaning": "ko‘p, ancha – много – many. Üküš sözdä artuq asïγ körmädim – Ko‘p so‘zlashdan hech bir foyda ko‘rmadim – Я не усмотрел особой пользы в многословии – I did not see much benefit in verbosity (QBN, 25₄; QBN, 168; 13b4)."}}]}