{"headword": "жизнь", "key": "jizn", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "97"}, "pos": "ж", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hayot", "examples": []}, {"order": 2, "text": "umr", "examples": []}, {"order": 3, "text": "hayot", "examples": []}, {"order": 4, "text": "hayot, turmush", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "жизн/ь", "raw_meaning": "ж 1. hayot; возникновение ~и на Земле yerda hayotning paydo boʻlishi; законы ~и hayot qonunlari; 2. umr, hayot; в начале ~и hayotning dastlabki paytlarida; ~ь человека inson hayoti; ~ь прожить – не поле перейти посл. [umr kechirish dalani kesib oʻtish emas]; umr savdosi – qiyin savdo; hayot oʻyinchoq emas; ~ь продолжается hayot davom etadi; долгая ~ь uzoq umr; до конца ~и umrining oxirigacha; в течение ~и umr boʻyi; umr bor davomida; на всю ~ь umrbod; не портной, а всю ~ь с иголками ходит загадка (Ёж) bichiqchi boʻlmasa-da umr boʻyi nina koʻtarib yuradi; спасти кому ~ь birovning hayotini saqlab qolmoq; 3. hayot; turmush; tiriklik; ~ь в городе shahardagi hayot; вести одинокую ~ь tanholikda hayot kechirmoq; 4. hayot, turmush; faoliyat; общественная ~ь ijtimoiy hayot; семейная ~ь oilaviy hayot; научная ~ь ilmiy faoliyat; ~ь страны mamlakat hayoti; ~ь института institut faoliyati; ◊ дать ~и прост. kunini koʻrsatmoq, adabini berib qoʻymoq; устроить весёлую ~ь кому разг. шутл. taʼbini xira (tirriq) qilmoq, kunini koʻrsatmoq; ~ь кипит ключом hayot qaynaydi; как ~ь? разг. ahvollar qalay?; omon-eson yuribsizmi?; yaxshimisiz?"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha mavzuli lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "496"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hayot, turmush, umr", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "жизнь", "raw_meaning": "hayot, turmush, umr"}}, {"dictionary": {"name": "Psixologiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турғунов, Қ. (1975). РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ПСИХОЛОГИЯ ТЕРМИНЛАРИНИНГ ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўқитувчи» нашриёти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-psixologiya-terminlarining-izohli-lugati/", "page": "54"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "— ҳаёт; материя ҳаракатнинг, тараққиётнинг муайян босқичида келиб чиқиб, мураккаб оқсилли жисмларга хос бўлган, алоҳида юксак формасидир. «Ҳаёт оқсил моддаларнинг яшаш усулидир»... (Ф. Энгельс).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЖИЗНЬ", "raw_meaning": "— ҳаёт; материя ҳаракатнинг, тараққиётнинг муайян босқичида келиб чиқиб, мураккаб оқсилли жисмларга хос бўлган, алоҳида юксак формасидир. «Ҳаёт оқсил моддаларнинг яшаш усулидир»... (Ф. Энгельс)."}}, {"dictionary": {"name": "Biologiyadan ruscha-oʻzbekcha izohli lugʻat", "title": "БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Зикирёев, Абдукарим (1993). БИОЛОГИЯДАН РУСЧА-ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТ. Tashkent: Қомуслар Бош таҳририяти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/biologiyadan-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "51"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ҳаёт — моддалар алмашинуви, кўпайиш, ўсиш, ўз структураси ва функциясини бошқариш, ҳаракатланиш, таъсирланиш, муҳитга мослашиш ва бошқа шу каби хусусиятларга эга бўлган материянинг мавжудлиги.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Жизнь", "raw_meaning": "Ҳаёт — моддалар алмашинуви, кўпайиш, ўсиш, ўз структураси ва функциясини бошқариш, ҳаракатланиш, таъсирланиш, муҳитга мослашиш ва бошқа шу каби хусусиятларга эга бўлган материянинг мавжудлиги."}}, {"dictionary": {"name": "Ekologik izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "134"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "явление природы, сущностью которого является постоянная самоорганизация, в первую очередь на основе увеличения размерности собственного пространства базовых переменных (пространства жизни).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Жизнь", "raw_meaning": "явление природы, сущностью которого является постоянная самоорганизация, в первую очередь на основе увеличения размерности собственного пространства базовых переменных (пространства жизни)."}}, {"dictionary": {"name": "Favqulodda vaziyatlar lugʻati", "title": "ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР", "kind": "Terminologik", "imprint": "Турагалов, Т.Ж.; Ильясова, З.Ф. (2016). ФАВҚУЛОДДА ВАЗИЯТЛАР. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ФВВ Фуқаро Муҳофазаси институти минитипографияси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/favqulodda-vaziyatlar/", "page": "58"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "одна из форм существования материи, закономерно возникающая при определенных условиях в процессе ее развития. В отличие от неживой природы Ж. проявляется в способности организмов реагировать на такие раздражители, как снег, тепло и звук, расти и развиваться, размножаться, приспосабливаться к условиям окружающей среды, способности к активной регуляции своего состава и функций. Ҳаёт - материянинг ривожланиш жараёнида унинг аниқ бир шароитларда қонуний асосда келиб чиқадиган шаклларидан бири. Жонсиз табиатдан фарқли ўлароқ Ҳ. организмнинг қор, иссиқлик ва товуш каби таъсирларга жавоб қайтариш, ўсиш ва ривожланиш, кўпайиш, атроф муҳит шароитларига мослашиш, ўз таркиби ва функцияларини фаол тартибга солиш каби қобилиятларида намоён бўлади.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЖИЗНЬ", "raw_meaning": "одна из форм существования материи, закономерно возникающая при определенных условиях в процессе ее развития. В отличие от неживой природы Ж. проявляется в способности организмов реагировать на такие раздражители, как снег, тепло и звук, расти и развиваться, размножаться, приспосабливаться к условиям окружающей среды, способности к активной регуляции своего состава и функций. Ҳаёт - материянинг ривожланиш жараёнида унинг аниқ бир шароитларда қонуний асосда келиб чиқадиган шаклларидан бири. Жонсиз табиатдан фарқли ўлароқ Ҳ. организмнинг қор, иссиқлик ва товуш каби таъсирларга жавоб қайтариш, ўсиш ва ривожланиш, кўпайиш, атроф муҳит шароитларига мослашиш, ўз таркиби ва функцияларини фаол тартибга солиш каби қобилиятларида намоён бўлади."}}]}