{"headword": "ish", "key": "ish", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1 Inson faoliyati bilan bogʻliq, uning mehnati bilan amalga oshadigan, bajariladigan narsa.", "examples": [{"text": "Dalada ish koʻp. Bor-yoʻgʻi bir kunlik ish qoldi. Ishlayman deganga ish topiladi. Xayrli ish. Mashaqqatli ish.", "source": ""}, {"text": "Ishlay desam — ish boʻlmasa, dehqonchilik qilay desam — yer boʻlmasa.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Yoʻlchi ishga razm solib, qaydan boshlash kerakligini oʻyladi.", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}, {"text": "— Hay Adol, qiz bolalarni frontga olmas emish. — Qizlarni ham olaversa, daladagi ish kimga qoladi.", "source": "I. Rahim, Chin muhabbat"}]}, {"order": 2, "text": "Ishning ijrosi, ish ustidagi faoliyat, mehnat.", "examples": [{"text": "Ishdan qoldirmoq. Ishga kirishmoq. Ish ishtaha ochar, dangasa ishdan qochar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Qari kelsa — oshga, yosh kelsa — ishga.", "source": "Maqol"}, {"text": "Ular meʼmorga koʻzlari tushishi bilan, bir daqiqa ishni toʻxtatib, bosh irgʻab salom berishdi.", "source": "Mirmuhsin,Meʼmor"}, {"text": "Ustaxona darvozasidan kirishimiz bilanoq sexlarda ish qaynayotganligining guvohi boʻlamiz.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Qurbon ota hech kimning esiga kelmagan bir yaxshi ishni boshladilar.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 3, "text": "Ish-faoliyatning mahsuli, undan yuzaga kelgan (yaratilgan) narsa.", "examples": [{"text": "Rassomning koʻrgazmaga qoʻygan ishlari. U yaratgan ishlar mutaxassislar tomonidan yuqori baholandi.", "source": ""}, {"text": "Yoʻlchining bajargan ishiga koʻz yugurtirib, oʻzicha oʻyladi: Devkor yigit ekan.", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}, {"text": "Bu ishing biror olimning qoʻliga tushib qolsa bormi, dissertatsiya yoqlardi.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}]}, {"order": 4, "text": "Maʼlum haq, evaz hisobiga qilinadigan ish-faoliyat, mehnat.", "examples": [{"text": "Bechora ish qidirib, boshi oqqan tomonga borar ekan.", "source": "Oybek,Nur qidirib"}, {"text": "Toshkentda ish topsam, balki qolarman.", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 5, "text": "Xizmat vazifasi; lavozim.", "examples": [{"text": "Ishga kirmoq. Shu ishda ishlab kelyapti.", "source": ""}, {"text": "Sizni boʻshatishadimi, yoʻqmi — sizni bu ishga kim tayinlagan boʻlsa, oʻshandan soʻrang.", "source": "Y. Yoqubov, Er boshiga ish tushsa"}, {"text": "Bu gap korxonaga ovoza boʻlib, Jonfigʻonni oʻsha zamoniyoq ishdan haydashibdi.", "source": "A. Qahhor, Qanotsiz chittak"}, {"text": "Dadamni ilgari katta-katta ishlarda ishlagan deyishadi.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}]}, {"order": 6, "text": "Boʻsh ish oʻrni.", "examples": [{"text": "Koʻp joyga uchradim, lekin ish yoʻq degan javob oldim.", "source": ""}]}, {"order": 7, "text": "Mehnat-faoliyatning muayyan sohasi, turi; kasb.", "examples": [{"text": "Hayotda shunday odamlar boʻladiki, ular butun umrlarini faqat bir ishga, biron kasbga bagʻishlagan boʻladilar.", "source": "X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari"}, {"text": "Xudo koʻnglingizga solib, shu ishni [sartaroshlikni] ixtiyor qilibsiz — kam boʻlmaysiz.", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}]}, {"order": 8, "text": "Burch.", "examples": [{"text": "Ozodalikka doimiy eʼtiborda boʻlish — barchaning ishi.", "source": ""}, {"text": "[Ellikboshi:] Mahalladagi yigitlarning bari manga maʼlum. Bilish mening ishim-da.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 9, "text": "Hal etilishi lozim boʻlgan narsa; masala, muammo.", "examples": [{"text": "Ishning yengil koʻchishiga sevingan ona Otabekning bu shartiga lom demasdan koʻndi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Yasovulboshi xon ikkalasigina tushunadigan tilda ishni pishirib qoʻygan edi, shuning uchunmi, murtini silab kuldi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "ayniqsa, kundalik ishi qiyin, kosa kosaga tegganda, gʻidi-bidi gaplar koʻpaysa oʻgʻlingga ham tatimay qoladir.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 10, "text": "Oʻzgaga, oʻzga manfaatiga qarashli yumush; hojat.", "examples": [{"text": "Kel, qoʻzim, nima ishing bor?", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}, {"text": "Yurt ishiga yaramagan bola qay ishga yaraydi?", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 11, "text": "Xos ish, xatti-harakat.", "examples": [{"text": "Oldiga qoʻyganni yemak — hayvonning ishi, ogʻziga kelganni demak — nodonning ishi. Vaʼdaga vafo — mardning ishi.", "source": ""}, {"text": "Avaz, yigitning ishi tavakkal, deb chap tomonga burildi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 12, "text": "Voqea, hodisa.", "examples": [{"text": "Oʻz uyida oʻtirgan qiz bir kechada gʻoyib boʻlsin, tavba! Juda xunuk ish, Olimxon aka?", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}, {"text": "Nizomjon uning avzoyidan juda xunuk ish boʻlganini fahmladi-da, yoniga oʻtirdi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}, {"text": "Boshing sogʻ boʻlsa, hali Toshkentda koʻp ajoyib ishlarni koʻrasan, yigitcha!", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 13, "text": "Ahvol, holat.", "examples": [{"text": "Hozir ish boshqa: Yoʻlchi qamoqda.", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}, {"text": "Xoʻsh, Sodiq polvon, ishlar qanaqa, Toshkentda nima gaplar bor?", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Har yerda dehqonning ishi chatoq. Yeri boʻlsa, ulovi yoʻq, ulovi boʻlsa, yeri yoʻq, koʻpida ikkisi ham yoʻq.", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 14, "text": "Gap-soʻz, gap-soʻz boʻlgan narsa(lar).", "examples": [{"text": "Nega desang, mazmunidan ham koʻrinib turibdiki, bu ikkinchi uylanishga Otabek butunlay qarshi boʻlib, faqat bu gap qudalarninggina ishlaridir.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 15, "text": "Sud yoki maʼmuriy organlarda koʻriladigan narsa, jarayon.", "examples": [{"text": "Fotima ustidan jinoiy ish qoʻzgʻatildi.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}, {"text": "Shu telefon sabab boʻldimi bir-ikki kundan keyin ishim boshqa tergovchiga oʻtib, tezlashib ketdi.", "source": "O. Yoqubov, Izlayman"}, {"text": "Yer toʻgʻrisida bir chatoq odam bilan sudlashib yurgan edi, sud ishni buning zarariga hukm qilganmikan, deb oʻyladi.", "source": "Oybek,Tanlangan asarlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/ish"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bir juft poyabzalga yetarli teri boʻlagi yoki muayyan kiyimga yetarli gazlama.", "examples": [{"text": "Bu teridan toʻrtta ish chiqarish mumkin. Ish bichmoq. Ish tikmoq.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/ish"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "459"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "ishini bitirdi, eshik tagiga o‘tirdi", "source": ""}, {"text": "ish bitdi, eshak loydan o‘tdi", "source": ""}, {"text": "ishga cho‘loq, oshga qo‘noq", "source": ""}, {"text": "ishing tushsa eshakni ham tog‘a deysan", "source": ""}, {"text": "ishni qilgan karnaychi, baloga qolgan surnaychi", "source": ""}, {"text": "vaqtli ish", "source": ""}, {"text": "ishga kirishmoq", "source": ""}, {"text": "ishda o‘rnak ko‘rsatmoq", "source": ""}, {"text": "ishdan bo‘shatmoq", "source": ""}, {"text": "ish kuni", "source": ""}, {"text": "ish ochmoq", "source": ""}, {"text": "ish yuzasidan bo‘lgan gap", "source": ""}, {"text": "ish tashlash", "source": ""}, {"text": "uning ish qobiliyati zo‘r", "source": ""}, {"text": "ishiga yarasha", "source": ""}, {"text": "ishga solmoq", "source": ""}, {"text": "ishdan chiqib qolmoq", "source": ""}, {"text": "ish tugay deb qoldi", "source": ""}, {"text": "ishingiz qalay?", "source": ""}, {"text": "ish boshqaruvchi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ish", "raw_meaning": "работа; дело; ishini bitirdi, eshik tagiga o‘tirdi загадка работу свою сделал – и присел возле дверей (Веник); ish bitdi, eshak loydan o‘tdi погов. (букв. дело сделано – осёл прошел через болото) дело сделано, а теперь знать не знают; он своё дело выполнил, а теперь на всё наплевать; ishga cho‘loq, oshga qo‘noq погов. ирон. работать – он хромой, а поесть – он тут как тут; ishing tushsa eshakni ham tog‘a deysan посл. ирон. (букв. если придётся, и осла назовёшь дядей); всякое бывает: бывает и так, что приходится обращаться к дрянному человеку; ishni qilgan karnaychi, baloga qolgan surnaychi погов. дел натворил карнайчи (трубач), а в беду попал сурнайчи (флейтист); соотв. кому смех, а кому слёзы; на бедного Макара все шишки валятся; vaqtli ish временная работа; ishga kirishmoq приступить к работе; ishda o‘rnak ko‘rsatmoq отличиться в работе; ishdan bo‘shatmoq уволить с работы; ish kuni будни; ish ochmoq возбудить дело; ish yuzasidan bo‘lgan gap деловой разговор; ish tashlash бастовать; забастовка; uning ish qobiliyati zo‘r у него большая работоспособность; ishiga yarasha заслуженно; ishga solmoq ввести в действие; ishdan chiqib qolmoq выйти из строя; ish tugay deb qoldi дело идёт к концу; ishingiz qalay? как ваши дела?; ish boshqaruvchi 1) управляющий делами; 2) делопроизводитель; ◊ ish pachava дело дрянь; ish yoqmas лежебока; ish pishdi договорились, согласились; дело решено; ish yo‘q, Alim yo‘q разг. сидеть без дела; бездельничать; сидеть сложа руки; ish katta разг. дело в шляпе; удача за удачей; ish yotib qoldi работа остановилась; дело стало; ishi boshidan oshib yotibdi (букв. работы сверх головы) у него работы (дела) по горло; ish haqi заработная плата, заработок, получка."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "56"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "is", "examples": []}, {"order": 2, "text": "lawazım", "examples": []}, {"order": 3, "text": "kásip", "examples": []}, {"order": 4, "text": "másele", "examples": []}, {"order": 5, "text": "kerek", "examples": []}, {"order": 6, "text": "waqıya", "examples": []}, {"order": 7, "text": "awhal", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ISH", "raw_meaning": "1. is, jumıs; miynet; 2. lawazım, wazıypa; 3. kásip; 4. másele, mashqala; 5. kerek; 6. waqıya; 7. awhal, jaģday."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "82"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Faoliyat, mehnat; mashgʻulot va sh.k.ning biror sohasi; kasb, hunar.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Xizmat vazifasi. Xizmat; lavozim.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ИШ", "raw_meaning": "1.İŞ 2.GÖREV 1.Фаолият, меҳнат; машғулот ва ш.к.нинг бирор соҳаси; касб, ҳунар. 2.Хизмат вазифаси. Хизмат; лавозим."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "75"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ish", "raw_meaning": "Arbeit f, Betrieb m, Werken n, Werk n; jismoniy ~ physische (körperliche) Arbeit; aqliy ~ geistige Arbeit; ~ beruvchi Arbeitgeber m; ~ga kirishmoq"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "100"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "work, job; activity, affair, business, businesslike, occupation, transaction, case, cause, deed, file, matter, act, action; агитация ва ташвикот иши agitation-propaganda work; адолатли иш just (righteous) cause; бажариб буладиган иш work on hand; бутунлай (ута) яширин бажариладиган иш top secret work; ишбай job; бировга карши иш кузгамок bring an action against someone; бошка давлатлар ишига аралашмок interfere in the affairs of other nations; давлат ахамиятига молик иш state business; давлат ишлари state affairs; давлатнинг ички ишлари internal (home, domestic) affairs of a state; давлатнинг ташки ишлари external (foreign) affairs of a state; жамоа иши collective work; жамоат иши public (social) work; ижодий иш creative work; илмий жамият ишлари transactions of a scientific society; ифлос иш dirty (solevenly) work; иш бажармок perform (execute, fulfill, carry out) work; иш бошламок begin (commence, start) work; иш вакти office hours; иш олиб бормок conduct (be engaged in) work; иш кузини билиб with competence; иш ташламок be on strike (go on strike); иш ташлаш strike; иш кунлари (бегим кунлари)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "иш", "raw_meaning": "work, job; activity, affair, business, businesslike, occupation, transaction, case, cause, deed, file, matter, act, action; агитация ва ташвикот иши agitation-propaganda work; адолатли иш just (righteous) cause; бажариб буладиган иш work on hand; бутунлай (ута) яширин бажариладиган иш top secret work; ишбай job; бировга карши иш кузгамок bring an action against someone; бошка давлатлар ишига аралашмок interfere in the affairs of other nations; давлат ахамиятига молик иш state business; давлат ишлари state affairs; давлатнинг ички ишлари internal (home, domestic) affairs of a state; давлатнинг ташки ишлари external (foreign) affairs of a state; жамоа иши collective work; жамоат иши public (social) work; ижодий иш creative work; илмий жамият ишлари transactions of a scientific society; ифлос иш dirty (solevenly) work; иш бажармок perform (execute, fulfill, carry out) work; иш бошламок begin (commence, start) work; иш вакти office hours; иш олиб бормок conduct (be engaged in) work; иш кузини билиб with competence; иш ташламок be on strike (go on strike); иш ташлаш strike; иш кунлари (бегим кунлари)"}}, {"dictionary": {"name": "Yuridik atamalar lugʻati", "title": "ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Курганов, А. М.; Джузбаева, Д. С. (2020). ЎЗБЕКЧА-РУСЧА-ИНГЛИЗЧА ЮРИДИК АТАМАЛАР ЛУҒАТИ. Tashkent: Ўзбекистон Республикаси ИИВ Академияси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-yuridik-atamalar-lugati/", "page": "70"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "дело affair; business; case; file of case; matter", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "иш", "raw_meaning": "дело affair; business; case; file of case; matter"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "70"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Иш", "raw_meaning": "работа, труд; деятельность; дело work, job, labour; case; activity travail, affaire ; activité, boulot, job أَمْرٌ (أُمُورٌ)، عَمَلٌ (أَعْمَالٌ)، شُغْلٌ (أَشْغَالٌ)، مَصْنُوعٌ، مُؤَلَّفٌ، أَثَرٌ"}}]}