{"headword": "ilin", "key": "ilin", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ilmoq I feʼlining oʻzlik va majhul nisbati.", "examples": [{"text": "Koʻchada ketayotgan bir xotinning yupqa xitoyi zonti qoʻlidan uchib ketib, parashyutday lapanglab bordi-da, bir daraxtga ilindi.", "source": "H. Nazir, Soʻnmas chaqmoqlar."}, {"text": "Devoriy gazetalarning imtihonga bagʻishlangan yangi sonlari ilindi.", "source": "S. Zunnunova, Yangi direktor"}]}, {"order": 2, "text": "Tushmoq, tutilmoq (tuzoq, qopqon va shu kabilarga).", "examples": [{"text": "Qarmoqlarga bitta ham baliq ilinmadi.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}, {"text": "Ovchi asta-sekin toʻrning ipini tortibdi, hamma kaptar tuzoqqa ilinibdi.", "source": "Chalpak yoqqan kun"}]}, {"order": 3, "text": "(oʻzi birikib kelgan soʻz bildirgan narsaga) Duchor boʻlmoq, yoʻliqmoq.", "examples": [{"text": "U kun Nurinisoning hiylasiga ilinib soʻng qocharkan.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ha, bu Mastura yallalar tuzogʻiga ilingan pok, begunoh qizlarning taqdiri haqida yigʻlab-yigʻlab kitob yozsa boʻladi.", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "[Toʻgʻonbek] Baʼzi qassoblardan, oshpazlardan bir necha dinor qarzga ham ilinadi.", "source": "Oybek, Navoiy"}]}, {"order": 4, "text": "(oʻzi birikib kelgan soʻz bildirgan narsaga) Ulgurmoq, erishmoq, olmoq.", "examples": [{"text": "Oʻzing-ku, zoʻrgʻa uchga ilinib yuribsan.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Ha picha roʻmol oluvdik, epchillar ilinib, epsizlar quruq qoldi.", "source": "N. Safarov, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Medalga ilinganlar, har qalay, [oʻqishga] joylashib ketadi.", "source": "S. Zunnunova, Yangi direktor"}, {"text": "U Buxoroda joy topib, tuzukkina maoshga ilinganidan xursand boʻldi.", "source": "M. Osim, Ibn Sino qissasi"}]}, {"order": 5, "text": "Oʻz holati, mansabi va shu kabilarda zoʻrgʻa turmoq; ketay-ketay deb turmoq.", "examples": [{"text": "Ilinib turganingni bilasanmi, rais endi sen haqiqiy rais emas, sobiq raissan.", "source": "Sh. Rashidov, Boʻrondan kuchli"}, {"text": "Aqrab, qora sovuq oyida Buxoroda oʻlim koʻp boʻldi — baʼzi ilinib yurgan keksalar kuz yaprogʻidek chirs-chirs keta boshladi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}]}, {"order": 6, "text": "Ushlash, kiyish va shu kabilar darajasiga yetmoq, yaramoq.", "examples": [{"text": "Soqolingiz ustaraga ilinmaydi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Oʻroqqa ilinmagan maysalarni qoʻy chilpiganday bittalab yulib olaman.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Men pul beray, shu atrofdan oz-moz durust, oyoqqa ilinadigan bir narsa topib bering.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 7, "text": "Oʻzi ishlatmay, oʻzgaga bermoq yoki atab saqlab qoʻymoq (asosan taom haqida).", "examples": [{"text": "Sher kosasidagi ilikni bobosiga ilinib olib kirsa, u kishi bosh chayqaydi.", "source": "S. Anorboyev, Hamsuhbatlar"}, {"text": "Uyidan posilka olgan ekan, menga ham ilinibdi: ozgina shirin tolqon, mayiz.", "source": "H. Gʻulom, Toshkentliklar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/ilin"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "136"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bog‘lanmoq", "examples": [{"text": "Meŋä kim ilinsä tutar men ani", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ILIN=", "raw_meaning": "bog‘lanmoq, berilmoq, tutilmoq, qo‘lga tushmoq– привязываться, попадаться, быть пойманным – bind. Meŋä kim ilinsä tutar men ani– Menga kim ilinsa, tutarman uni – Того, кто попадается мне, я схвачу – The one who comes across to me, I will grab (QBN, 58₉; QBN, 650; 30a8)."}}]}