{"headword": "gidroliz", "key": "gidroliz", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Murakkab moddalarning suv taʼsiri bilan tarkibiy qismlarga ajralib, yangi moddalar hosil boʻlishi.", "examples": [{"text": "Gidroliz sanoati.", "source": ""}, {"text": "Ozuqa achitqilari qimmatli oqsil yem hisoblanadi. Bunday achitqilarni gidroliz sanoati qamish, gʻoʻzapoya va poxoldan tayyorlab berishi mumkin.", "source": "Gazetadan"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/gidroliz"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "70"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "hydrolysis [haɪ'drɒləsɪs] гидролиз: эритувчи сув бўлганда моддалар ҳолатининг ўзгариши, гидратланишнинг бир тури. Мас: NaCl+H₂O=Na⁺+Cl⁻+H₂O", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "гидролиз", "raw_meaning": "hydrolysis [haɪ'drɒləsɪs] гидролиз: эритувчи сув бўлганда моддалар ҳолатининг ўзгариши, гидратланишнинг бир тури. Мас: NaCl+H₂O=Na⁺+Cl⁻+H₂O"}}, {"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "112"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Гидролиз — моддалар ва сув орасидаги алмашиниб парчаланиш реакцияси. Гидролиз жараёни қуйидагича ифодаланади: AB + HOH = AH + BOH, бунда: AB — гидролизланадиган маҳсулот; AH, BOH — ҳосил бўладиган маҳсулот. Тузлар Г.и тўрт гуруҳга бўлинади: 1. Кучсиз кислота ва кучли асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизланганда эритма ишқорий муҳитга эга бўлади (PH > 7). 2. Кучли кислота ва кучсиз асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизланганда эритма кислотали муҳитга эга бўлади (PH < 7). 3. Кучсиз кислота ва кучсиз асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизланганда эритма муҳити нейтрал бўлади (PH = 7). 4. Кучли кислота кучли асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизга учрамайди. Органик моддалар гидролизи катализаторлар — минерал кислоталар, ишқорлар, ферментлар (организмда) иштирокида бўлади. Ёғочнинг гидролизи кенг кўламда амалга ошади. Ёғоч, пахта шулхаси, кунгабоқар пўчоғи, похол, маккажўхори ўзагидан кўп қимматли маҳсулотлар — этил спирти, оқсилли ачитқилар, глюкоза, қаттиқ углерод (IV)-оксиди, фурфурол, скипидар, метил спирти ва б. олинади.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ГИДРОЛИЗ", "raw_meaning": "Гидролиз — моддалар ва сув орасидаги алмашиниб парчаланиш реакцияси. Гидролиз жараёни қуйидагича ифодаланади: AB + HOH = AH + BOH, бунда: AB — гидролизланадиган маҳсулот; AH, BOH — ҳосил бўладиган маҳсулот. Тузлар Г.и тўрт гуруҳга бўлинади: 1. Кучсиз кислота ва кучли асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизланганда эритма ишқорий муҳитга эга бўлади (PH > 7). 2. Кучли кислота ва кучсиз асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизланганда эритма кислотали муҳитга эга бўлади (PH < 7). 3. Кучсиз кислота ва кучсиз асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизланганда эритма муҳити нейтрал бўлади (PH = 7). 4. Кучли кислота кучли асосдан ҳосил бўлган тузлар гидролизга учрамайди. Органик моддалар гидролизи катализаторлар — минерал кислоталар, ишқорлар, ферментлар (организмда) иштирокида бўлади. Ёғочнинг гидролизи кенг кўламда амалга ошади. Ёғоч, пахта шулхаси, кунгабоқар пўчоғи, похол, маккажўхори ўзагидан кўп қимматли маҳсулотлар — этил спирти, оқсилли ачитқилар, глюкоза, қаттиқ углерод (IV)-оксиди, фурфурол, скипидар, метил спирти ва б. олинади."}}]}