{"headword": "ГАЗ, РАСТВОРЁННЫЙ В НЕФТИ", "key": "gaz rastvoryonn y v nefti", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "78"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ГАЗ, РАСТВОРЁННЫЙ В НЕФТИ — Нефтда эриган газ", "raw_meaning": "нефтда, нефтли, газ-нефтли ва нефть-газли уюмлардаги нефтда эриган ҳолатда бўлган ва босим тўйиниш босимидан кам бўлганда ажралиб чиқадиган табиий углеводород гази. Н.э.г.нинг нисбий зичлиги $0,7-1,3\\text{ г/см}^3$ ва ундан кўпроқ, таркиби типик метан газидан то метансизгача ўзгарувчан. $\\text{C}_2-\\text{C}_4$ ва $\\text{C}_{5+\\text{юқори}}$ нинг миқдори кўп, индивидуал углеводородлар концентрацияси ўзгарувчан, яъни молекуляр массасининг ошиши билан кўпайиши ёки камайиши ёки маълум қонуниятга бўйинсунмаслиги мумкин. Газнинг нефтда эрувчанлигига асосан босим, температура ҳамда газ ва нефтнинг таркиби таъсир этади. Босим ошиши билан газни нефтда эриши кучаяди, температура ошиши газнинг нефтда эришига салбий таъсир қилади. Паст молекулали компонентлар концентрациясининг ортиши газнинг нефтда эрувчанлигини пасайишига олиб келади. Нефтни молекуляр массаси ва зичлигининг ошиши ҳам ундаги газнинг эрувчанлигини камайтириб юборади. Тадқиқотлардан маълум бўлишича оғир газлар енгил (қуруқ) газларга нисбатан нефтда осон ва кўп эрийди. Енгилроқ нефтлар оғирига нисбатан газни ўзида кўп эритади. Босим пасайиб температура ошганда нефтдан газ ажрала бошлайди. Биринчи навбатда, энг қийин эрувчан газ ($\\text{CH}_4$), босим камая борганда эса оғир углеводород газлари навбатма-навбат ($\\text{C}_2\\text{H}_6$, $\\text{C}_3\\text{H}_8$ ва ҳ.к) ажралиб чиқади. Муҳандислик ҳисоблашларда газнинг нефтда эрувчанлиги махсус номограмма бўйича аниқланади."}}]}