HAYOT жамғармасининг бепул миллий лойиҳаси

ГАММА-ГАММА КАРОТАЖ (ГГК)

русча
1 та луғатда учрайди ЖСОН Шеваларда
Нефт ва газ саноати изоҳли луғати русча
  1. Гамма-гамма каротаж (ГГК) — радиоактив каротаж тури. ГГКда бурғу қудуғидаги тоғ жинсларини гамма нурлар билан нурлантириб, улар атомларидан қайтган гамма-нурлар ўлчанади. Тоғ жинсларни нурлантириш учун радиоактивли цезий (гоҳида кобальт ёки сурьма) қўлланилади. Геофизик аппаратнинг РКС—1, РГП—2 ва СГП—2 турлари кенг ишлатилади. ГГК нурлантирувчи гамма-нурларнинг энергиясига кўра бир неча турларга бўлинади. Агар тоғ жинсларини 0,5 дан 2,0 МэВ энергияли гамма-нурлар билан нурлантирса, уларда Комптон сочилиш жараёнлари содир бўлади. Сунъий гамма сочилиш ёрдамида тоғ жинсларининг зичлиги аниқланади. Тоғ жинсларининг зичлиги уларнинг ғоваклилик коэффициенти билан узвий боғлиқдир, яъни: $K_{\text{п}} = (\sigma_{\text{ск}} - \sigma_{\text{п}}) / (\sigma_{\text{ск}} - \sigma_{\text{ф}})$, бунда: $\sigma_{\text{ск}}$, $\sigma_{\text{п}}$, $\sigma_{\text{ф}}$ — тоғ жинсининг минерал қисмининг скелети, қатламнинг ҳажмий ва флюидга тўйинган зичликлари. Тоғ жинсларини 0,1—0,3 МэВ энергияли гамма-нурлар ёрдамида ўрганиш селектив ГГКнинг асоси ҳисобланади (қ. Каротаж селективный). Энергияси 0,1 МэВ дан кичик гамма-нурлар билан тоғ жинслари нурлантирилса рентген нурлари сочилади. ГГКнинг бу тури рентген-радиометрик каротаж деб юритилади (қ. Каротаж рентгено-радиометрический).

Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш