гадолиний (Gd)

гадолиний (Gd)

1. gadolinium [,gædə'lınıəm] гадолиний: даврий системадаги III гуруҳ элементи. Белгиси Gd, т.р. 64, ат.м. 157,25, кулранг ноёб ер металл. 1880-йил Швед кимёгари Ж.Маринянк томонидан очилган. Бирикмаларида +3 оксидланиш даражаси намоён қилади. Gd нинг зичлиги- 7,898 г/см³, суюқланиш ҳарорати- 1312⁰С, қайнаш ҳарорати- 3000⁰С. Оддий шароитда Gd кимёвий фаол. Юқори ҳароратда кислород, галогенлар, олтингугурт, азот, углерод ва бошқа металлмаслар билан фаол таъсирлашади. Gd нинг саноат аҳамиятига эга бўлган минераллари монасит, ксенотим ва гадолинит. Gd металлотермик қайтариш йўли билан олинади. Gd нинг оксиди, хлориди ва фториди калций билан қайтарилади сўнгра дистилляция йўли билан тоза Gd олинади. Gd пўлатни модификациялашда ишлатиладиган қотишмалар таркибига киради. Gd ишлатилиши мумкин бўлган соҳаларга атом техникаси, ярим ўтказгич материаллар олиш, ферромагнит материаллар олиш соҳалари киради.

гадолиний (gd)

1. gadolinium [,gædə'lınıəm] gadoliniy: davriy sistemadagi III guruh elementi. Belgisi Gd, t.r. 64, at.m. 157,25, kulrang noyob yer metall. 1880-yil Shved kimyogari J.Marinyank tomonidan ochilgan. Birikmalarida +3 oksidlanish darajasi namoyon qiladi. Gd ning zichligi- 7,898 g/sm³, suyuqlanish harorati- 1312°C, qaynash harorati- 3000°C. Oddiy sharoitda Gd kimyoviy faol. Yuqori haroratda kislorod, galogenlar, oltingugurt, azot, uglerod va boshqa metallmaslar bilan faol ta'sirlashadi. Gd ning sanoat ahamiyatiga ega bo'lgan minerallari monasit, ksenotim va gadolinit. Gd metallotermik qaytarish yo'li bilan olinadi. Gd ning oksidi, xloridi va ftoridi kalsiy bilan qaytariladi so'ngra distillyatsiya yo'li bilan toza Gd olinadi. Gd po'latni modifikatsiyalashda ishlatiladigan qotishmalar tarkibiga kiradi. Gd ishlatilishi mumkin bo'lgan sohalarga atom texnikasi, yarim o'tkazgich materiallar olish, ferromagnit materiallar olish sohalari kiradi.