{"headword": "frazeologizm", "key": "frazeologizm", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": ". Tuzilishiga koʻra soʻz birikmasiga, gapga teng, semantik jihatdan bir butun, umumlashgan maʼno anglatadigan, nutqqa tayyor holda kiritiladigan lugʻaviy birlik (masalan, tomdan tarasha tushganday — toʻsatdan, qoʻqqisdan).", "examples": [{"text": "Asarda chuqur maʼnoli, ixcham, hikmatona jumlalar — frazeologizmlar koʻp uchraydi.", "source": "OʻTA"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/frazeologizm"}}, {"dictionary": {"name": "Sinxron tarjima terminlarining izohli lugʻati", "title": "РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Ҳамидов, Хайрулла Худоёрович; Ҳасанова, Шаҳзода Абдужаббор қизи (2020). РУСЧА СИНХРОН ТАРЖИМА ТЕРМИНЛАРИНИНГ ЎЗБЕКЧА ИЗОҲЛИ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim\" нашриёти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-sinxron-tarjima-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "162"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Фразеологизм (ибора)лар. Сўзларнинг турғун бирикуви. Бир тушунча, бир ҳолатни жозибадор ифода билан ёки ўзига хос бирикма ичида таъкидлаган ва асосий маъноларидан алоҳида маъноси бўлган қолиплашган бирикмаларга фразеологизмлар дейилади. Фразеологизмлар ўз тузилишидан қатъи назар, бўлинмас яхлит бирлик сифатида гап таркибига киради. Гап синтактик таҳлил этилаётганда фразеологизмни ташкил этувчи компонентларнинг эмас, иборанинг гапдаги синтактик вазифаси ҳақида сўз юритиш тўғри бўлади. Гап ичида фразеологизм бир лексик бирлик вазифасида бўлса-да, уни ташкил этувчи компонентларга ҳам эътибор қаратиш керак бўлади. Фразеологизмнинг гап ичида сўзлар билан боғланиши фақат унинг лексик бирикув қобилияти билан эмас, сўзлар билан грамматик жиҳатдан бирикиш қонуниятлари билан ҳам белгиланади. Фразеологизмлар синтактик қуршовда гапнинг бошқа бўлаклари билан узвий боғлиқ бўлади. Чунки улар шакл ва мазмуннинг яхлитлигини намоён қилгани боис ташкил этувчи компонентларнинг лексик-грамматик маънолари шаклидан", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Фразеологизмы.", "raw_meaning": "Фразеологизм (ибора)лар. Сўзларнинг турғун бирикуви. Бир тушунча, бир ҳолатни жозибадор ифода билан ёки ўзига хос бирикма ичида таъкидлаган ва асосий маъноларидан алоҳида маъноси бўлган қолиплашган бирикмаларга фразеологизмлар дейилади. Фразеологизмлар ўз тузилишидан қатъи назар, бўлинмас яхлит бирлик сифатида гап таркибига киради. Гап синтактик таҳлил этилаётганда фразеологизмни ташкил этувчи компонентларнинг эмас, иборанинг гапдаги синтактик вазифаси ҳақида сўз юритиш тўғри бўлади. Гап ичида фразеологизм бир лексик бирлик вазифасида бўлса-да, уни ташкил этувчи компонентларга ҳам эътибор қаратиш керак бўлади. Фразеологизмнинг гап ичида сўзлар билан боғланиши фақат унинг лексик бирикув қобилияти билан эмас, сўзлар билан грамматик жиҳатдан бирикиш қонуниятлари билан ҳам белгиланади. Фразеологизмлар синтактик қуршовда гапнинг бошқа бўлаклари билан узвий боғлиқ бўлади. Чунки улар шакл ва мазмуннинг яхлитлигини намоён қилгани боис ташкил этувчи компонентларнинг лексик-грамматик маънолари шаклидан"}}]}