{"headword": "fotiha", "key": "fotiha", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1 Qurʼonning birinchi, boshlangʻich surasi, boshlanishi.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Kimsaga ezgulik tilab aytiladigan duo, olqish.", "examples": [{"text": "Chollar Qudratga tani-joni sogʻlik, ishiga baraka tilab, fotihaga qoʻl koʻtardilar.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Rahim domla fotihaga qoʻl ochib, yoshlarni duo qildi.", "source": "H. Gʻulom, Mashʼal"}]}, {"order": 3, "text": "Biror ish-harakatni bajarishga kirishayotgan kishiga omad, baxt tilagan xolda beriladigan ruxsat, ijozat.", "examples": [{"text": "Fotiha bermoq. Fotiha olmoq.", "source": ""}, {"text": "Men rozi, kuyov qilamiz, fotiha bering.", "source": "U. Ismoilov, Saylanma"}, {"text": "Orif sardor xalqdan fotiha olib, otini yugurtirib, toʻdaga ketdi.", "source": "A. Qodiriy, Kichik asarlar"}]}, {"order": 4, "text": "Qiz bilan yigit turmush qurishga rozi boʻlgandan keyin, buni qarindosh-urugʻ, mahalla ahliga maʼlum qilish maqsadida nikohsan oldin oʻtkaziladigan marosim; unashtirish.", "examples": [{"text": "Fotiha goʻyo yarim nikoh, u ikki tomonning kelajak hayotiga taqdir muhrini bosadi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Musulmon boʻlsalaring, qizimga tegmanglar! Birovning omonati! Birovga fotiha boʻlgan.", "source": "P. Qodirov, Yulduzli tunlar"}]}, {"order": 5, "text": "Oʻlik chiqqan xonadonda oʻlimning dastlabki uch kuni hamda hayit kunlari marhumning xotirasi uchun oʻtkaziladigan marosim; taʼziya.", "examples": [{"text": "Fotihaga kirib chiqmoq.", "source": ""}, {"text": "Oʻligim kafansiz qolmasa, duoyi fotihaga kelganlarning oldiga bitta-ikkita qattiq-quttiq non qoʻysangiz boʻlgani.", "source": "A. Qahhor, Sarob"}, {"text": "Shu payt uch kishi fotihaga kirdi.", "source": "S. Siyoyev, Avaz"}]}, {"order": 6, "text": "Tabriklash, muborakbod qilish, yaxshi tilaklar bildirish.", "examples": [{"text": "[Maxdum:] Sen qizlaringni ozod qoʻy, Nigor, dasturxon tayyorlab, choy qaynat! Fotihaga odamlar kelsa kerak.", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/fotiha"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "434"}, "pos": "", "labels": ["рел."], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "первая сура Корана", "examples": []}, {"order": 2, "text": "краткая молитва, приуроченная к какому-либо случаю", "examples": []}, {"order": 3, "text": "благословение", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "fotiha", "raw_meaning": "рел. 1. первая сура Корана; 2. краткая молитва, приуроченная к какому-либо случаю; 3. благословение, напутствие; ◊ ~ bermoq благословлять (на что-л.); напутствовать; дать разрешение; ~ to‘yi этн. торжество по случаю помолвки; ~ to‘yi yubormoq послать подарки, сладости и продукты к невесте по случаю помолвки; ~sini o‘qimoq разг. покончить ( с кем-л.) раз и навсегда; терять надежду, отчаиваться."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "180"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Қуръоннинг биринчи сураси, бошланиши.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Бирор иш ҳаракатни бажаришга киришаётган кишига омад, бахт тилаган ҳолда бериладиган рухсат.", "examples": []}, {"order": 3, "text": "Келин-куёвни унаштириш.", "examples": []}, {"order": 4, "text": "Таъзия маросими.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ФОТИҲА", "raw_meaning": "FATİHA 1.Қуръоннинг биринчи сураси, бошланиши. 2.Бирор иш ҳаракатни бажаришга киришаётган кишига омад, бахт тилаган ҳолда бериладиган рухсат. 3.Келин-куёвни унаштириш. 4.Таъзия маросими."}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "162"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "рел. первая сура Корана; молитва, приуроченная к какому-л. случаю; благословение rel. the first surah of Holy Koran; a pray timed for a special case; blessing(s) fatiha, première sourate du Caran; bénédiction; fiançailles فَاتِحَةٌ؛ دُعَاءٌ", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Фотиҳа", "raw_meaning": "рел. первая сура Корана; молитва, приуроченная к какому-л. случаю; благословение rel. the first surah of Holy Koran; a pray timed for a special case; blessing(s) fatiha, première sourate du Caran; bénédiction; fiançailles فَاتِحَةٌ؛ دُعَاءٌ"}}]}