{"headword": "feʼl", "key": "fel", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kishi xarakterini tashkil etuvchi ruhiy xususiyatlar va undan yuzaga keluvchi xatti-harakatlar majmui; xulq, xarakter, xulq-atvor.", "examples": [{"text": "Har kim feʼliga yarasha olar.", "source": "Maqol"}, {"text": "— Bu oyimchaning feʼlini bilasiz-ku! — dedi Mastura koʻziga yosh olib.", "source": "E. Aʼzamov, Javob"}, {"text": "Zaynabning shu feʼli balogʻatga yetib, erga teggandan keyin ham oʻzgarmadi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 2, "text": "Insonning maʼlum paytdagi ruhiy holati, kayfiyati, avzoyi.", "examples": [{"text": "Feʼli buzilmoq. Feʼli aynimoq. Feʼli ozmoq.", "source": ""}, {"text": "Shunday feʼli buzildiki, xudodan ham xafa boʻlib ketdi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Biroq raisning feʼli birdaniga aynib qoldi.", "source": "S. Zunnunova, Olov"}]}, {"order": 3, "text": "Odat, xulq, qiliq; ish, xatti-harakat.", "examples": [{"text": "Yolgʻonchilik shunday bir shum feʼldirki, imonga, rizqqa, umrga, eʼtibor va obroʻga ziyoni bordur.", "source": "Hamza, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Qoyil qoldim endi qilgan feʼlingga, Oʻgʻil koʻrgin, qoʻlin solsin boʻyningga.", "source": "Erali va Sherali"}, {"text": "Hali ham tavba qil qilgan feʼlingga, Toʻxta, oyim, yetolmaysan elingga.", "source": "Murodxon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/fe%CA%BCl"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": ". Harakat, shuningdek, holat va hodisani bildiradigan soʻzlar turkumi va shu turkumga oid har bir soʻz.", "examples": [{"text": "Feʼl zamonlari. Kelasi zamon feʼli. Oʻtgan zamon feʼli. Oʻtimli feʼl. Oʻtimsiz feʼl.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/fe%CA%BCl"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "433"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "нрав, характер", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "fe’l I", "raw_meaning": "нрав, характер; натура; ~atvor нрав, характер, поведение; ◊ ~i aynidi (о человеке) он расстроился, рассердился; изменился, очерствел; стал злым; настроился против; ~i keng щедрый, великодушный; ~i tor жадный, скупой; ~i tez вспыльчивый, легко раздражающийся."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "433"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "глагол", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "fe’l II", "raw_meaning": "грам. глагол."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "482"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "fe’l", "raw_meaning": "n 1) disposition, character; 2) gram. verb; o‘timli ~ transitive verb; o‘timsiz ~ intransitive verb; to‘g‘ri ~lar regular verbs; noto‘g‘ri ~lar irregular verbs; o‘zlik ~i reflexive verb; buyruq ~i imperative mood of the verb"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "40"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "FE’L", "raw_meaning": "1. peyil, xarakter, minez-qulıq; 2. lingv. feyil (sóz shaqabı)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "179"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Xulqni, kishi xarakterini tashkil etuvchi ruhiy xususiyatlar majmui.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Ish-harakatni yoki holatni bildiradigan hamda shaxs-son, zamonda tuslanadigan soʻz turkumi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ФЕЪЛ", "raw_meaning": "1.HUY, MİZAÇ 2.FİİL 1.Хулқни, киши характерини ташкил этувчи руҳий хусусиятлар мажмуи. 2.Иш-ҳаракатни ёки ҳолатни билдирадиган ҳамда шахс-сон, замонда тусланадиган сўз туркуми."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "54"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "fe’l I", "raw_meaning": "Charakter [ka-] m, Charakterzug m, Wesen n, Gemüt n; ~i og‘ir ein schwieriger Charakter"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "54"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "fe’l II", "raw_meaning": "gram. Verb [v-] n, Verbum n, Zeitwort n; ko‘makchi ~ Hilfsverb n"}}, {"dictionary": {"name": "Maʼnaviyat lugʻati", "title": "МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Маҳмудов, Низомиддин; Саидқулов, Зокиржон; Сотимов, Ғофуржон; Нишонов, Манабжан; Абдуллаев, Абдулҳай; Байназарова, Аслия (2012). МАЪНАВИЯТ ЛУҒАТИ. Tashkent: Маънавият.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/manaviyat-lugati/", "page": "161"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Феъл", "raw_meaning": "нрав, характер character, temper, disposition caractère, humeur, disposition طَبِيعَةٌ، خُلُقٌ، طَبْعٌ، مِزَاجٌ؛ فِعْلٌ"}}]}