{"headword": "эпитет", "key": "epitet", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "378"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "м лит. epitet, sifatlash, vasf; постоянный эпитет doimiy epitet (masalan, синее море — koʻk dengiz); нелестный эпитет birovni salbiy (yomon) baholash.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "эпитет", "raw_meaning": "м лит. epitet, sifatlash, vasf; постоянный ~ doimiy epitet (masalan, синее море — koʻk dengiz); нелестный ~ birovni salbiy (yomon) baholash."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "212"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "SIFAT Нарса, воқеа, ҳодиса ва ш.к.нинг сифат-фазилатларини яққол, жонли тасвирлаш, кўрсатиш учун уларнинг номига қўшиб ишлатиладиган сифатловчи сўз.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЭПИТЕТ", "raw_meaning": "SIFAT Нарса, воқеа, ҳодиса ва ш.к.нинг сифат-фазилатларини яққол, жонли тасвирлаш, кўрсатиш учун уларнинг номига қўшиб ишлатиладиган сифатловчи сўз."}}, {"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "348"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(гр. epitheton — илова, изоҳ сўзидан) — сифатлаш, эпитет. Киши, нарса ёки воқеликнинг бирор белгисини, хусусия- тини, сифатини аниқ, равшан кўрсатиб берувчи бадиий тасвир воситаси бўлиб, у ана шундай белги, хусусият ва сифатларни ифодаловчи сўз ва бирикмалардан иборатдир. Сифатдош маъ- лум сўз бирикмаси таркибида ўз моҳияти, ўз белгиларини унга кўчирган ҳолда келади (олтин водий, зумрад баҳор каби). Худ- ди шу маънода сифатлаш нарса ёки шахснинг сифати ва белги- сини кўрсатибгина қолмай, балки унинг маъносини тўлароқ, аниқроқ ифодалайди, эмоционал таъсирини кучайтириб беради. Бадиий образ яратишда сифатлашнинг бу хусусияти муҳим роль ўйнайди. Чунки сифатлаш воситасида кишида предмет ёки воқеа ҳақида аниқ тасаввур туғилади, у кўз ўнгимизда яққол гавдаланади. Шу билан бирга, эпитет нарса ёки воқеликдаги мавжуд белгинигина таъкидлаб кўрсатмай, балки у нарсада мавжуд бўла оладиган белги ва сифатларни ҳам таъсирчан ифодалай олади. Сифатлашлар нарса ёки воқеликдаги белги ва сифатларнинг характерига қараб икки хил бўлади: а) бар- қарор бўлмаган сифатлашлар: улар нарса ёки воқеликдаги ўт- кинчи белгиларни ифодалайди. Масалан: Оғушига олар кундузни Кундуз каби бу ёруғ кеча... (Р. Парфи) Бу шеърий парчада ёруғ кеча бирикмасидаги ёруғ эпитети лирик қаҳрамоннинг руҳий ҳолати билан боғлиқ ҳолда бир лаҳ- залик ўткинчи белгини ифодалайди. Аслида кечанинг доимий эпитети зим-зиё, қоронғи ва ҳ. к. доимий сифатлашлар: улар", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Эпитет", "raw_meaning": "(гр. epitheton — илова, изоҳ сўзидан) — сифатлаш, эпитет. Киши, нарса ёки воқеликнинг бирор белгисини, хусусия- тини, сифатини аниқ, равшан кўрсатиб берувчи бадиий тасвир воситаси бўлиб, у ана шундай белги, хусусият ва сифатларни ифодаловчи сўз ва бирикмалардан иборатдир. Сифатдош маъ- лум сўз бирикмаси таркибида ўз моҳияти, ўз белгиларини унга кўчирган ҳолда келади (олтин водий, зумрад баҳор каби). Худ- ди шу маънода сифатлаш нарса ёки шахснинг сифати ва белги- сини кўрсатибгина қолмай, балки унинг маъносини тўлароқ, аниқроқ ифодалайди, эмоционал таъсирини кучайтириб беради. Бадиий образ яратишда сифатлашнинг бу хусусияти муҳим роль ўйнайди. Чунки сифатлаш воситасида кишида предмет ёки воқеа ҳақида аниқ тасаввур туғилади, у кўз ўнгимизда яққол гавдаланади. Шу билан бирга, эпитет нарса ёки воқеликдаги мавжуд белгинигина таъкидлаб кўрсатмай, балки у нарсада мавжуд бўла оладиган белги ва сифатларни ҳам таъсирчан ифодалай олади. Сифатлашлар нарса ёки воқеликдаги белги ва сифатларнинг характерига қараб икки хил бўлади: а) бар- қарор бўлмаган сифатлашлар: улар нарса ёки воқеликдаги ўт- кинчи белгиларни ифодалайди. Масалан: Оғушига олар кундузни Кундуз каби бу ёруғ кеча... (Р. Парфи) Бу шеърий парчада ёруғ кеча бирикмасидаги ёруғ эпитети лирик қаҳрамоннинг руҳий ҳолати билан боғлиқ ҳолда бир лаҳ- залик ўткинчи белгини ифодалайди. Аслида кечанинг доимий эпитети зим-зиё, қоронғи ва ҳ. к. доимий сифатлашлар: улар"}}, {"dictionary": {"name": "Lingvistik terminlar lugʻati", "title": "QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Allambergenova, Nigora Gúlmurzaevna (2022). QARAQALPAQSHA – ÓZBEKSHE – QAZAQSHA – TÚRKMENSHE – RUSSHA LINGVISTIKALÍQ TERMINLER SÓZLIGI. Nukus: NUR TURAN PRINT.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qaraqalpaqsha-zbekshe-qazaqsha-t-rkmenshe-russha-lingvistikal-q-terminler-s-zligi/", "page": "25"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Epitet\tЭпитет\tEpitet\tЭпитет", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Epitet", "raw_meaning": "Epitet\tЭпитет\tEpitet\tЭпитет"}}]}