{"headword": "Двуязычный", "key": "dvuyazichniy", "entries": [{"dictionary": {"name": "Adabiyotshunoslik terminlarining izohli lugʻati", "title": "Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Хотамов, Н.; Саримсоқов, Б. (1979). Адабиётшунослик терминларининг русча-ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/adabiyotshunoslik-terminlarining-ruscha-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "80"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Jahon xalqlari adabiyotida ikki tilda ham bemalol badiiy asar yaratuvchi ijodkorlar shu nom bilan yuritiladi. Zullisonaynlikning yuzaga kelish sabablari juda koʻp: ijodkorning ota-onalari ikki xil millat vakili boʻlishi yoki oʻz qiziqishi, koʻp vaqtlar boshqa millat vakillari orasida yashashi yoxud tarixiy sharoit taqozosi bilan boshqa xalq tilini mukammal oʻrganishi natijasida ikki tilda ham asar yozadigan boʻlishi mumkin. Biroq oʻzi ijod qilgan tillardan qay birida sermahsul boʻlishi, qay biridagi asarlariga talab koʻproq boʻlishiga qarab zullisonayn ijodkorlar oʻsha tilda nisbatan koʻproq asar yaratishi mumkin. Zullisonaynlik ijodkordan oʻzi ijod qiluvchi har ikki tilni ham mukammal bilishi, har ikki xalq tarixi va adabiyoti, bu adabiyotlarning yetakchi anʼanalari, ularning xususiyatlari kabi masalalardan yaxshi xabardor boʻlishni talab etadi. Zullisonaynlik oʻzbek adabiyotida juda qadimdan mavjuddir. Aksariyat oʻzbek zullisonayn ijodkorlari koʻproq oʻzbek va fors-tojik tillarida ijod qilganlar. Bu narsa oʻzbek va fors-tojik xalqlarining qadimdan yonma-yon yashab kelishi, har ikki adabiyotning ham bir-biriga yaqin adabiy anʼanalarga egaligi kabilar bilan izohlanadi. Masalan, Navoiy, Bobir, Gulxaniy, Zavqiy, Muqimiy, Furqat, Uvaysiy, Nodira, Anbar otin kabi oʻzbek shoirlari oʻzbek va fors-tojik tillarida barakali ijod qilganlar. Oʻzbek sovet adabiyotining Hamza, S. Ayniy kabi namoyandalari ham ikki tilli ijodkorlardir. Qardosh xalqlar adabiyotining Ch. Aytmatov, Oʻ. Sulaymon kabi namoyandalari oʻz ona tillari va rus tilida gʻoyaviy-badiiy jihatdan yuksak asarlar yaratmoqdalar.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Двуязычный", "raw_meaning": "икки тилли, зуллисонайн. Жаҳон халқлари адабиётида икки тилда ҳам бемалол бадиий асар яратувчи ижодкорлар шу ном билан юритилади. Зуллисонайнликнинг юзага келиш сабаблари жуда кўп: ижодкорнинг ота-оналари икки хил миллат вакили бўлиши ёки ўз қизиқиши, кўп вақтлар бошқа миллат вакиллари орасида яшаши ёхуд тарихий шароит тақозоси билан бошқа халқ тилини мукаммал ўрганиши натижасида икки тилда ҳам асар ёзадиган бўлиши мумкин. Бироқ ўзи ижод қилган тиллардан қай бирида сермаҳсул бўлиши, қай биридаги асарларига талаб кўпроқ бўлишига қараб зуллисонайн ижодкорлар ўша тилда нисбатан кўпроқ асар яратиши мумкин. Зуллисонайнлик ижодкордан ўзи ижод қилувчи ҳар икки тилни ҳам мукаммал билиши, ҳар икки халқ тарихи ва адабиёти, бу адабиётларнинг етакчи анъаналари, уларнинг хусусиятлари каби масалалардан яхши хабардор бўлишни талаб этади. Зуллисонайнлик ўзбек адабиётида жуда қадимдан мавжуддир. Аксарият ўзбек зуллисонайн ижодкорлари кўпроқ ўзбек ва форс-тожик тилларида ижод қилганлар. Бу нарса ўзбек ва форс-тожик халқларининг қадимдан ёнма-ён яшаб келиши, ҳар икки адабиётнинг ҳам бир-бирига яқин адабий анъаналарга эгалиги кабилар билан изоҳланади. Масалан, Навоий, Бобир, Гулханий, Завқий, Муқимий, Фурқат, Увайсий, Нодира, Анбар отин каби ўзбек шоирлари ўзбек ва форс-тожик тилларида баракали ижод қилганлар. Ўзбек совет адабиётининг Ҳамза, С. Айний каби намояндалари ҳам икки тилли ижодкорлардир. Қардош халқлар адабиётининг Ч. Айтматов, Ў. Сулаймон каби намояндалари ўз она тиллари ва рус тилида ғоявий-бадиий жиҳатдан юксак асарлар яратмоқдалар."}}]}