Адабиёцҳунослик терминларининг изоҳли луғати
-
икки тилли, зуллисонайн. Жаҳон халқлари адабиётида икки тилда ҳам бемалол бадиий асар яратувчи ижодкорлар шу ном билан юритилади. Зуллисонайнликнинг юзага келиш сабаблари жуда кўп: ижодкорнинг ота-оналари икки хил миллат вакили бўлиши ёки ўз қизиқиши, кўп вақтлар бошқа миллат вакиллари орасида яшаши ёхуд тарихий шароит тақозоси билан бошқа халқ тилини мукаммал ўрганиши натижасида икки тилда ҳам асар ёзадиган бўлиши мумкин. Бироқ ўзи ижод қилган тиллардан қай бирида сермаҳсул бўлиши, қай биридаги асарларига талаб кўпроқ бўлишига қараб зуллисонайн ижодкорлар ўша тилда нисбатан кўпроқ асар яратиши мумкин. Зуллисонайнлик ижодкордан ўзи ижод қилувчи ҳар икки тилни ҳам мукаммал билиши, ҳар икки халқ тарихи ва адабиёти, бу адабиётларнинг етакчи анъаналари, уларнинг хусусиятлари каби масалалардан яхши хабардор бўлишни талаб этади. Зуллисонайнлик ўзбек адабиётида жуда қадимдан мавжуддир. Аксарият ўзбек зуллисонайн ижодкорлари кўпроқ ўзбек ва форс-тожик тилларида ижод қилганлар. Бу нарса ўзбек ва форс-тожик халқларининг қадимдан ёнма-ён яшаб келиши, ҳар икки адабиётнинг ҳам бир-бирига яқин адабий анъаналарга эгалиги кабилар билан изоҳланади. Масалан, Навоий, Бобир, Гулханий, Завқий, Муқимий, Фурқат, Увайсий, Нодира, Анбар отин каби ўзбек шоирлари ўзбек ва форс-тожик тилларида баракали ижод қилганлар. Ўзбек совет адабиётининг Ҳамза, С. Айний каби намояндалари ҳам икки тилли ижодкорлардир. Қардош халқлар адабиётининг Ч. Айтматов, Ў. Сулаймон каби намояндалари ўз она тиллари ва рус тилида ғоявий-бадиий жиҳатдан юксак асарлар яратмоқдалар.
Мақоладаги хато ҳақида хабар бериш
