{"headword": "dim", "key": "dim", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Shamolsiz, shabadasiz va nafasni qaytaradigan darajada issiq.", "examples": [{"text": "Havo shu qadar issiq, dim ediki, ertalab oʻrilgan pichan kechgacha shaqirlab qurib qoldi.", "source": "S. Anorboyev, Oqsoy"}, {"text": "Jazirama issiqdan hammayoq dim boʻlib ketgan.", "source": "N. Safarov, Olovli izlar"}]}, {"order": 2, "text": "Havosi yetishmaydigan, havosi buzilgan; ogʻir, boʻgʻiq.", "examples": [{"text": "Oʻtov dim boʻlgani uchun Yusufjon ancha vaqtgacha uxlay olmaydi.", "source": "T. Obidov, Yusufjon qiziq"}, {"text": "Hammomdagiday gup etib, yuzimga dim havo urildi.", "source": "H. Nazir, Yonar daryo"}, {"text": "Dim xonada qasqonga tushgandek aʼzoyi badanimdan ter quyiladi.", "source": "Guldasta"}]}, {"order": 3, "text": "Ichi havo bilan toʻlib qolgan, ichiga havo yigʻilgan.", "examples": [{"text": "Oshnam, toshdek ogʻir, puflangan meshdek dimsan. Bir kun paqqa yorilib, oʻligingga ega boʻlmasalar, shu.", "source": "A. Qodiriy, Obid ketmon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/dim"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": ". jim.", "examples": [{"text": "Pismiq dim oʻtirar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Mullaroʻzi Mulladoʻstga: Dim! Ogʻzingizni parishon qilmay, sabr qilib tursangiz, shu hafta ichida boʻladi-qoladi.", "source": "Hamza, Maysaraning ishi"}, {"text": "Shuncha shovqin bartaraf boʻlib, dim boʻldi.", "source": "Usmon baxshi Mamat oʻgʻli, Boʻtakoʻz"}]}, {"order": 2, "text": "Ovoz chiqarmay, gapirmay jim oʻtirish oʻyini.", "examples": [{"text": "Dim oʻynamoq.", "source": ""}, {"text": "[Ummatali] Ishga shoʻngʻib, hamma bilan dim oʻynaydi.", "source": "Shuhrat, Jannat qidirganlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/dim"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Sira, aslo.", "examples": [{"text": "Ichkari kir, yota bergin joyingga, Dim ularga qaray koʻrma, chirogʻim.", "source": "Ravshan"}, {"text": "Podshosin ushlab olinglar, Bejoy xoʻrliklar koʻrsatib, Dim indamasday qilinglar.", "source": "Gulnorpari"}]}, {"order": 2, "text": "Juda, juda ham.", "examples": [{"text": "— Avaz ogʻa, sizga dim jabr boʻldi, — dedi [Sheroziy].", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}, {"text": "Azizim, Sizni dim sogʻindim tushlarimda koʻrib chiqaman.", "source": "J. Sharipov, Xorazm"}]}, {"order": 3, "text": "Hech ham, hech bir, tamoman, umuman.", "examples": [{"text": "Molining dim soni yoʻq qirq yigit aslo sarishta qilolmaydi.", "source": "E. Jumanbulbul oʻgʻli, Bulbul taronalari"}, {"text": "— Men sendan juda qoʻrqardim, Oydonajon, senda or-nomus, uyat, sharm-hayo degan soʻz dim yoʻq ekan, — dedi Sedana.", "source": "Xushkeldi"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/dim"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "423"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dim", "raw_meaning": "душный, спёртый; душно."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "90"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "дым", "raw_meaning": "м tutun, dud; ~ от костра gulxanning tutuni; ~ от папиросы papiros tutuni; задохнуться в ~у dimiqib oʻlmoq; из трубы шёл ~ moʻridan tutun chiqardi; комната была полна ~у xonaga tutun toʻlgan edi; нет ~а без огня посл. [olovsiz tutun chiqmaydi]; shamol boʻlmasa, daraxtning boshi qimirlamaydi; много ~у, да мало пылу погов. nomi ulugʻ, suprasi quruq; uyda chaksa"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha lugʻat", "title": "Ruscha-o'zbekcha lug'at", "kind": "Tarjima", "imprint": "Aliqulov, Teshavoy (2017). Ruscha-o'zbekcha lug'at. Tashkent: O'zbekiston milliy ensiklopediyasi» Davlat ilmiy nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-lugat/", "page": "75"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "из трубы шёл дым", "source": ""}, {"text": "комната была полна дыму", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДЫМ, дыма и дыму, предл. о дыме, в дыму (мн. нет) м", "raw_meaning": "tutun, dud; дым от костра gulxanning tutuni; дым от папиросы papiros tutuni; задохнуться в дыму dimiqib oʻlmoq; из трубы шёл дым moʻridan tutun chiqardi; комната была полна дыму xonaga tutun toʻlgan edi; xonada tutun koʻp edi; нет дыма без огня посл. olovsiz tutun chiqmaydi; shamol boʻlmasa, daraxtning boshi qimirlamaydi."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "466"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dim I a", "raw_meaning": "stuffy"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "466"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dim II 1.", "raw_meaning": "a silent; speechless, mute; ~ bo‘lmoq keep silence; ~ bo‘lib qolmoq become (fall) silent, stop talking; 2. adv ~! gently!, careful!"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "108"}, "pos": "a", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "dɪm", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}, {"order": 3, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dim [dɪm]", "raw_meaning": "1. a 1) rangi ketgan, nursiz, yaltiramaydigan, xira 2) noaniq, xira, g'ira-shira, tumanli, qorong'i; allaqanday 2. v nursizlanish, xiralashish; nursizlantirish, xiralashtirish"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha mavzuli lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "92"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "tutun", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "дым", "raw_meaning": "тутун"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha mavzuli lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Тихонов, А. Н.; Хатамов, Н. Т.; Емельянова, С. А.; Тихонова, М. Ю. (1975). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ ТЕМАТИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Ўқитувчи.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-tematicheskiy-slovar/", "page": "100"}, "pos": "м.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "дым, -а, м.", "raw_meaning": "тутун"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "32"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "dım", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "DIM", "raw_meaning": "dım, qapırıq; hawa jetispeytuǵın, hawası buzılǵan."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "61"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Shamolsiz va nafasni qaytaradigan darajada issiq.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Havosi yetishmaydigan yoki ogʻir, nafasni boʻgʻadigan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДИМ", "raw_meaning": "HAVASIZ BOĞUCU 1.Шамолсиз ва нафасни қайтарадиган даражада иссиқ. 2.Ҳавоси етишмайдиган ёки оғир, нафасни бўғадиган."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "43"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "dim havo", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dim", "raw_meaning": "schwül, drückend, stickig; ~ havo drückende (schwüle) Witterung"}}, {"dictionary": {"name": "Ekologik izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Алихонов, Б.; Самойлов, С.; Ибрагимов, Р. (2004). Ўзбекча-русча-инглизча экологик изоҳли луғат. Tashkent: Chinor ENK.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-ruscha-inglizcha-ekologik-izohli-lugat/", "page": "98"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Подвешенные в воздухе частицы после неполного сгорания.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Дым", "raw_meaning": "Подвешенные в воздухе частицы после неполного сгорания."}}, {"dictionary": {"name": "Kimyo terminlari lugʻati", "title": "ENGLISH-UZBEK-RUSSIAN DICTIONARY OF CHEMISTRY TERMS / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA- RUSCHA KIMYO TERMINLARI LUG'ATI / АНГЛО-УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ ХИМИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Shokirova, M.; Nurullayev, Sh. (2013). ENGLISH-UZBEK-RUSSIAN DICTIONARY OF CHEMISTRY TERMS / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA- RUSCHA KIMYO TERMINLARI LUG'ATI / АНГЛО-УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ ХИМИЧЕСКИХ ТЕРМИНОВ. Tashkent: Tafakkur-bo'stoni.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-russian-dictionary-of-chemistry-terms-inglizcha-ozbekcha-ruscha-kimyo-terminlari-lugati/", "page": "97"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dim", "raw_meaning": "xira, nursiz тусклый"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "91"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "чиқинди газлар таркибидаги муаллақ ҳолатда бўладиган майин қаттиқ заррачалардан иборат барқарор дисперс система.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "дым", "raw_meaning": "fume [fju:m] тутун: чиқинди газлар таркибидаги муаллақ ҳолатда бўладиган майин қаттиқ заррачалардан иборат барқарор дисперс система."}}]}