{"headword": "ДЕТАНДЕР", "key": "detander", "entries": [{"dictionary": {"name": "Neft va gaz sanoati izohli lugʻati", "title": "НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абидов, Асрор Аббосович; Эргашев, Йўлдошбой; Қодиров, Малик Хафизович (2004). НЕФТЬ ВА ГАЗ САНОАТИ русча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Шарқ» нашриёт-матбаа акциядорлик компанияси Бош таҳририяти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/neft-va-gaz-sanoati-ruscha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "143"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Детандер — газга ташқаридан таъсир этиш орқали кенгайтириб совутиш машинаси. Д. кенгайтирувчи машиналар синфига мансуб. Газни Д.ларда кенгайтириш уни совутишнинг энг самарали усули ҳисобланади. Д.лар газни суюлтириш қурилмаларида ва газ аралашмасини кучли совутиш усули билан ажратишда ишлатилади. Шунингдек, газ олишнинг пасайиш даврида, яъни қўшимча совуқлик манбаи керак бўлганда, паст температурали ажратиш қурилмаларда (газнинг керакли «шудринг» нуқтасини таъминлаш учун) дроссел ўрнига турбодетандерлар ишлатилади. Д.ларда ҳосил бўладиган совуқликнинг миқдори аппаратга кириши ва чиқишидаги температуралар фарқига пропорционал бўлади: $Q_c = Q_t C_{pr} (T_1 - T_2)$; бунда: $Q_t$ — газнинг миқдори, кг/соат; $C_{pr}$ — газнинг ўзгармас босимдаги нисбий иссиқлик сиғими кЖ/(кг°С ); $T_1, T_2$ — машинага кириш ва ундан чиқишдаги газнинг температураси, °С.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДЕТАНДЕР", "raw_meaning": "Детандер — газга ташқаридан таъсир этиш орқали кенгайтириб совутиш машинаси. Д. кенгайтирувчи машиналар синфига мансуб. Газни Д.ларда кенгайтириш уни совутишнинг энг самарали усули ҳисобланади. Д.лар газни суюлтириш қурилмаларида ва газ аралашмасини кучли совутиш усули билан ажратишда ишлатилади. Шунингдек, газ олишнинг пасайиш даврида, яъни қўшимча совуқлик манбаи керак бўлганда, паст температурали ажратиш қурилмаларда (газнинг керакли «шудринг» нуқтасини таъминлаш учун) дроссел ўрнига турбодетандерлар ишлатилади. Д.ларда ҳосил бўладиган совуқликнинг миқдори аппаратга кириши ва чиқишидаги температуралар фарқига пропорционал бўлади: $Q_c = Q_t C_{pr} (T_1 - T_2)$; бунда: $Q_t$ — газнинг миқдори, кг/соат; $C_{pr}$ — газнинг ўзгармас босимдаги нисбий иссиқлик сиғими кЖ/(кг°С ); $T_1, T_2$ — машинага кириш ва ундан чиқишдаги газнинг температураси, °С."}}]}