{"headword": "dengiz", "key": "dengiz", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Okeanning quruqlikka tutashgan yoki quruqlikka yorib kirgan boʻlagi, okeanning quruqlik yoki orol va yarimorollar bilan ajralgan qismi.", "examples": [{"text": "Orol dengizi. Boltiq dengizi. Qizil dengiz. Dengiz havosi. Dengiz floti. Ahmoqda or boʻlmas, dengizda — guzar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Orollar va yarimorollar okeanni ayrim qismlarga boʻlib yuborgan, bu qismlar dengizlar deb ataladi.", "source": "Dunyo qitʼalari geografiyasi"}, {"text": "Dengiz suvidek tiniq koʻzlari muloyim va mehr bilan boqardi.", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}]}, {"order": 2, "text": "Keng maydonni egallagan va dengizga qiyos qilingan sunʼiy suv havzasi.", "examples": [{"text": "Toshkent dengizi.", "source": ""}, {"text": "Chorvoq dengizi xuddi uzukka, qoʻyilgan moviy koʻzga oʻxshab, yashnab koʻrinadi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 3, "text": "Juda katta uyum, toʻda, oqim; biror narsa bilan qoplangan keng maydon.", "examples": [{"text": "Paxta dengizi. Qon dengizi.", "source": ""}, {"text": "Kimlarning orqasida qamchi izlari. Hali ham toʻlqinlanar qon dengizlari.", "source": "Gʻayratiy"}, {"text": "Koʻm-koʻk paxta dengizida qizgʻin ish borar edi. Oybek, O.", "source": "v. shabadalar."}, {"text": "Perronda chayqalar odam dengizi. Koʻzlarda iltijo, mehr va yolqin.", "source": "B. Boyqobilov, Meni kuting, yulduzlar"}]}, {"order": 4, "text": "Ogʻush, quchoq; qurshov; asirlik.", "examples": [{"text": "Poʻlat ota shunday ichki xayollar dengizida suzib, boyvachchaning koʻnglini eritadigan gap topolmay, kalovlanib turar edi.", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Xatni yozgan chogʻingizda tamom bir oʻt ichida, gʻazab dengizida suzganligingiz gavdalanib, koʻzoʻngimdan oʻtdi[lar].", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 5, "text": "Miqdoran va hajman tuganmas, cheksiz narsa haqida.", "examples": [{"text": "Bilganing daryo boʻlsa, Bilmaganing — dengiz.", "source": "Maqol"}, {"text": "Pavel Ivanovich ilm bobida bamisoli bir dengiz.", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/dengiz"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "423"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "o‘zi keng, dengizdan chuqur", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dengiz", "raw_meaning": "море; o‘zi keng, ~dan chuqur загадка сама широка, как море, глубока (Мысль)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "464"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dengiz", "raw_meaning": "n sea; maritime;~ sathi sea-level;~davlati maritime nation"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "31"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "DENGIZ", "raw_meaning": "teńiz."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "59"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Okeanning quruqlikka tutashgan yoki quruqlikka yorib kirgan, suvi shoʻr boʻladigan bir boʻlagi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ДЕНГИЗ", "raw_meaning": "DENİZ Океаннинг қуруқликка туташган ёки қуруқликка ёриб кирган, суви шўр бўладиган бир бўлаги."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "42"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dengiz", "raw_meaning": "Meer n, See f; ~ sathi Meeresspiegel m"}}, {"dictionary": {"name": "Turgʻun birikmalarning inglizcha-oʻzbekcha lugʻati", "title": "TURG'UN BIRIKMALARNING INGLIZCHA - O'ZBEKCHA LUG'ATI", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qambarov, N.M.; Sayitova, K.H. (2005). TURG'UN BIRIKMALARNING INGLIZCHA - O'ZBEKCHA LUG'ATI. Tashkent: O'zbekiston Davlat Jahon Tillari Universiteti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/turgun-birikmalarning-inglizcha-ozbekcha-lugati/", "page": "5"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "dengizchilikka oid ibora", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "dengiz.", "raw_meaning": "dengizchilikka oid ibora"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "68"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sea; maritime; денгиз ортида over seas; денгиз порти sea port; денгиз савдоси carrying trade; денгиз флоти merchant marine (navy); денгизда кемаларнинг юриши navigation; денгиз орқали юк ташиш sea transportation (overseas transportation); денгизда ҳукмронлик қилмоқ rule over (control) the seas; денгиз ҳуқуқи (денгиз орқали юриш ҳуқуқи) maritime law; денгиздаги хавф-хатарлар тўғрисидаги шартлар perils of the sea clause; ёпиқ денгиз inland (land-locked, enclosed) sea; очиқ денгиз open sea; очиқ денгизда on the open sea; ҳудудий денгиз territorial sea.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "денгиз", "raw_meaning": "sea; maritime; денгиз ортида over seas; денгиз порти sea port; денгиз савдоси carrying trade; денгиз флоти merchant marine (navy); денгизда кемаларнинг юриши navigation; денгиз орқали юк ташиш sea transportation (overseas transportation); денгизда ҳукмронлик қилмоқ rule over (control) the seas; денгиз ҳуқуқи (денгиз орқали юриш ҳуқуқи) maritime law; денгиздаги хавф-хатарлар тўғрисидаги шартлар perils of the sea clause; ёпиқ денгиз inland (land-locked, enclosed) sea; очиқ денгиз open sea; очиқ денгизда on the open sea; ҳудудий денгиз territorial sea."}}]}