{"headword": "charx", "key": "charx", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ip yigiradigan dukli qoʻl asbobi.", "examples": [{"text": "Yaxshi xotin erta turib, charx yigirar, Yomon xotin erta turib, oʻchoq kovlar.", "source": "Maqol"}, {"text": "Kimdir charx yigiryapti shekilli, gʻir-gʻir ovoz ham kelyapti.", "source": "X. Toʻxtaboyev, Yillar va yoʻllar"}]}, {"order": 2, "text": "Har xil asboblarning, qurilmalarning aylanadigan qismi; parragi.", "examples": [{"text": "Tegirmon charxi.", "source": ""}, {"text": "— Yuringlar, oʻshal quduqning charxini aylantirurmiz, — dedi Alisher", "source": "M. Osim, Karvon yoʻllarida"}]}, {"order": 3, "text": "Kesuvchi asboblarning tigʻini oʻtkirlaydigan, qayraydigan asbob.", "examples": [{"text": "Charxda pichoq charxlamoq.", "source": ""}]}, {"order": 4, "text": "Gardish, aylana.", "examples": [{"text": "Davr charxi. Charxi falak.", "source": ""}, {"text": "Gʻaniyeva gap charxini aylantirib yuborish uchun: — Laʼlixonni ham olib kelmabsiz-da, — dedi.", "source": "Oydin, Koʻngli toʻldimi, yaxshi yigit"}, {"text": "Tark etdim charxi falakni, meni tark etmadi ohlar.", "source": "Yoshlik"}]}, {"order": 5, "text": "Falak; dunyo.", "examples": [{"text": "Bu — charxning faqat bir-bir aylanishi, Hamal quyoshi ham taxtiga mindi.", "source": "A. Isroilov"}, {"text": "Nomehribon koʻzlardan omon asra meni, charx!", "source": "K. Obidjon"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/charx"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "692"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": [{"text": "charxni buzgan parrasi, qizni buzgan onasi", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "charx", "raw_meaning": "1. прялка; ~ yigirmoq прясть на прялке; 2. точильный станок, точило; ~ni buzgan parrasi, qizni buzgan onasi погов. (букв. прялка выходит из строя из-за колеса, а дочку портит сама мать) если дочь плохо воспитана, в этом виновата мать; ◊ ~ tovoq большое блюдо; ~ urmoq обойти; объездить."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "697"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "charx", "raw_meaning": "n spinning wheel for unwinding silk from a cocoon; ~ urmoq spin a spindle"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "253"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "shıģırshıq", "examples": []}, {"order": 2, "text": "párrik", "examples": []}, {"order": 3, "text": "shar tas", "examples": []}, {"order": 4, "text": "", "examples": []}, {"order": 5, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "CHARX", "raw_meaning": "1. shıģırshıq; 2. párrik; 3. shar tas, qayraq tas; 4. awıs. gárdish, sheńber; 5. awıs. dúnya, álem."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "190"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kesuvchi asboblarning tigʻini oʻtkirlaydigan, qayraydigan asbob.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "Har xil asboblarning, qurilmalarning aylanadigan qismi; parragi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "ЧАРХ", "raw_meaning": "ÇARK 1.Кесувчи асбобларнинг тиғини ўткирлайдиган, қайрайдиган асбоб. 2.Ҳар хил асбобларнинг, қурилмаларнинг айланадиган қисми; парраги."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "219"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "(aylantiruvchi qism)", "examples": []}, {"order": 3, "text": "(o‘tkirlash uchun)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "charx", "raw_meaning": "1. Spinnrad n, Spinnrock m; ~da yigirmoq spinnen; 2. (aylantiruvchi qism) Rad n; tegirmon ~i Mühlrad n; 3. (o‘tkirlash uchun) Schleifstein, Spitzmaschine f"}}]}