{"headword": "bosh", "key": "bosh", "entries": [{"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "413"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1. голова; головной; boshi taroq, dumi oʻroq загадка голова гребешком, хвост серпом (Петух); bosh omon boʻlsa doʻppi topilar погов. была бы цела голова, а тюбетейка найдется; соотв. здоров будешь, всё добудешь; bosh aybini boʻrk yopar погов. шутл. лысину прикрывает шапка; boshim kal, koʻnglim nozik погов. букв. голова моя плешива, но душа тонка (о капризном, разборчивом, привередливом человеке); boshim ogʻriydi у меня болит голова; bosh kiyim головной убор; 2. глава, главный; первый; головной; bosh injener главный инженер; bosh bola первый ребёнок (первенец); bosh maqola передовица; soʻz boshi предисловие; bosh toʻgʻon головная плотина; 3. штука, голова; oʻn bosh qoʻy десять голов баранов; 4. начало; исток; yil boshida в начале года; boshi oʻtgan sonda начало в предыдущем номере; daryo boshi исток реки; ◊ boshini yoʻqotmoq терять самообладание; uyqudan bosh koʻtarmoq просыпаться; bosh olib ketmoq уходить (уезжать) навсегда; bosh tortmoq уклоняться (от работы, дела); boshi qotmoq не знать, что делать; boshdan kechirmoq испытывать, переживать; bosh boʻlmoq возглавить, руководить; gektar boshiga с гектара, на гектар; kishi boshiga на каждого человека, с каждого человека; bosh ustiga пожалуй-ста; boshi koʻkka (osmonga) yetdi он очень обрадовался; bir yoqadan bosh chiqarib дружно, все как один; bosh qoʻshmoq принимать участие, вмешиваться; bosh kelishik грам. именительный падеж.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bosh", "raw_meaning": "1. голова; головной; ~i taroq, dumi oʻroq загадка голова гребешком, хвост серпом (Петух); ~ omon boʻlsa doʻppi topilar погов. была бы цела голова, а тюбетейка найдется; соотв. здоров будешь, всё добудешь; ~ aybini boʻrk yopar погов. шутл. лысину прикрывает шапка; ~im kal, koʻnglim nozik погов. букв. голова моя плешива, но душа тонка (о капризном, разборчивом, привередливом человеке); ~im ogʻriydi у меня болит голова; ~ kiyim головной убор; 2. глава, главный; первый; головной; ~ injener главный инженер; ~ bola первый ребёнок (первенец); ~ maqola передовица; soʻz ~i предисловие; ~ toʻgʻon головная плотина; 3. штука, голова; oʻn ~ qoʻy десять голов баранов; 4. начало; исток; yil ~ida в начале года; ~i oʻtgan sonda начало в предыдущем номере; daryo ~i исток реки; ◊ ~ini yoʻqotmoq терять самообладание; uyqudan ~ koʻtarmoq просыпаться; ~ olib ketmoq уходить (уезжать) навсегда; ~ tortmoq уклоняться (от работы, дела); ~i qotmoq не знать, что делать; ~dan kechirmoq испытывать, переживать; ~ boʻlmoq возглавить, руководить; gektar ~iga с гектара, на гектар; kishi ~iga на каждого человека, с каждого человека; ~ ustiga пожалуй-ста; ~i koʻkka (osmonga) yetdi он очень обрадовался; bir yoqadan ~ chiqarib дружно, все как один; ~ qoʻshmoq принимать участие, вмешиваться; ~ kelishik грам. именительный падеж."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "419"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1. пустой, порожний; boʻsh omborga qulf na darkor погов. к чему вешать замки на пустой амбар; boʻsh qop tik turmas погов. пустой мешок стоять не будет; соотв. на голодный желудок не поработаешь; boʻsh yer пустующая земля; пустошь; boʻsh xayol пустая фантазия; 2. незанятый, свободный; boʻsh o‘rin свободное место, вакантное место; boʻsh vaqt свободное время; ◊ boʻsh yurmoq шататься без дела; qo‘lim boʻsh я не занят; boʻsh kelmaslik не поддаваться, не уступать (кому-л. в чём-л.); boʻsh kelmoq поддаваться; уступать (кому-л. в чём-л.); проявлять слабость, пасовать (перед кем-чем).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bo‘sh", "raw_meaning": "1. пустой, порожний; ~ omborga qulf na darkor погов. к чему вешать замки на пустой амбар; ~ qop tik turmas погов. пустой мешок стоять не будет; соотв. на голодный желудок не поработаешь; ~ yer пустующая земля; пустошь; ~ xayol пустая фантазия; 2. незанятый, свободный; ~ o‘rin свободное место, вакантное место; ~ vaqt свободное время; ◊ ~ yurmoq шататься без дела; qo‘lim ~ я не занят; ~ kelmaslik не поддаваться, не уступать (кому-л. в чём-л.); ~ kelmoq поддаваться; уступать (кому-л. в чём-л.); проявлять слабость, пасовать (перед кем-чем)."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "459"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "a 1) empty, hollow; 2) vacant; 3) weak, poor, feeble; 4) poorly, feeble; boʻsh ko'cha deserted street", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bo'sh", "raw_meaning": "a 1) empty, hollow; 2) vacant; 3) weak, poor, feeble; 4) poorly, feeble; ~ ko'cha deserted street"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "451"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "n head, chief, main; bosh og'rig'i headache;bosh suyagi skull, cranium", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bosh", "raw_meaning": "n head, chief, main; ~ og'rig'i headache;~ suyagi skull, cranium"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "25"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1. bas; 2. awıs. aqıl-es, miy; 3. basshı, baslıq; 4. úlken, tiykarģı; 5. eń kerekli, jetekshi; 6. eń aldıńģı, birinshi; 7. awıs. adam, kisi;", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BOSH", "raw_meaning": "1. bas; 2. awıs. aqıl-es, miy; 3. basshı, baslıq; 4. úlken, tiykarģı; 5. eń kerekli, jetekshi; 6. eń aldıńģı, birinshi; 7. awıs. adam, kisi;"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "28"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "– bos.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BO‘SH", "raw_meaning": "– bos."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "39"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "KAFA, BAŞ Тананинг бўйиндан юқориги ёки олдинги қисми; калла; раҳбар; биринчи; юқори томон, уч.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БОШ", "raw_meaning": "KAFA, BAŞ Тананинг бўйиндан юқориги ёки олдинги қисми; калла; раҳбар; биринчи; юқори томон, уч."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "310"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "БЎШ İçinde, üstünde bir şey veya bir kimse bulunmayan.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BOŞ", "raw_meaning": "БЎШ İçinde, üstünde bir şey veya bir kimse bulunmayan."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "45"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1.BOŞ, SERBEST 2.GEVŞEK, GÜÇSÜZ, ZAYIF 1.Ичида ҳеч нарса йўқ, қуруқ. 2.Кучсиз, заиф.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БЎШ", "raw_meaning": "1.BOŞ, SERBEST 2.GEVŞEK, GÜÇSÜZ, ZAYIF 1.Ичида ҳеч нарса йўқ, қуруқ. 2.Кучсиз, заиф."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "33"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "1. Kopf m; boshidan oyogʻigacha vom Kopfe bis zu den Füssen; 2. (rahbar) Haupt m, 3. (hayvonlar soni) Stück n; yuz bosh mol hundert Stück Vieh; 4. (qator) Spitze f; 5. (dona) bir bosh piyoz Zwiebelknolle f; boshidan von Anfang an", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bosh", "raw_meaning": "1. Kopf m; ~idan oyogʻigacha vom Kopfe bis zu den Füssen; 2. (rahbar) Haupt m, 3. (hayvonlar soni) Stück n; yuz ~ mol hundert Stück Vieh; 4. (qator) Spitze f; 5. (dona) bir ~ piyoz Zwiebelknolle f; ~idan von Anfang an"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha oʻquv lugʻati", "title": "ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ", "kind": "Tarjima", "imprint": "Сулаймонов, Мўминжон; Раҳматуллаев, Юнусхон; Ғойиббоева, Райҳоной; Сулаймонова, Хулкарой (2021). ҲАММАБОП ЎЗБЕКЧА – АРАБЧА – РУСЧА – ИНГЛИЗЧА ЎҚУВ ЛУҒАТИ. Tashkent: Nodirabegim.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/hammabop-ozbekcha-arabcha-ruscha-inglizcha-oquv-lugati/", "page": "25"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "رأس ra`s голова Head", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Бош", "raw_meaning": "رأس ra`s голова Head"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-inglizcha ijtimoiy-siyosiy lugʻat", "title": "ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар", "kind": "Terminologik", "imprint": "Қамбаров, Носир (2015). ЎЗБЕКЧА-ИНГЛИЗЧА ЛУҒАТ: ижтимоий-сиёсий сўзлар, бирикмалар ва атамалар. Tashkent: Yangi nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-inglizcha-lugat-ijtimoiy-siyosiy-sozlar-birikmalar-va-atamalar/", "page": "40"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "(син. асосий) general, basic, principle, main, key, initial, first, elementary, cardinal; bulk; бош вакил general agent; бош бошкарма central board (head quarters); бош бошкарувчи general manager; бош директор director general; бош идора (офис) head (principle) office; бош куча main street; chief engineer; бош макола leading article (leader, editorial); бош назоратчи chief inspector; бош тортиш evasion (deviation); бошидан утказмок go through (experience, endure, suffer, survive, outlive).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "бош", "raw_meaning": "(син. асосий) general, basic, principle, main, key, initial, first, elementary, cardinal; bulk; бош вакил general agent; бош бошкарма central board (head quarters); бош бошкарувчи general manager; бош директор director general; бош идора (офис) head (principle) office; бош куча main street; chief engineer; бош макола leading article (leader, editorial); бош назоратчи chief inspector; бош тортиш evasion (deviation); бошидан утказмок go through (experience, endure, suffer, survive, outlive)."}}]}