{"headword": "bor", "key": "bor", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Soʻzlovchining turgan joyidan uzoqlashmoq, nari ketmoq; biror joy (manzil)dan ikkinchi joy (manzil) tomon harakat qilmoq, yoʻl olmoq; naridagi biror manzilga yetmoq.", "examples": [{"text": "Hozir institutga boraman.", "source": ""}, {"text": "— Nima boʻldi sizga, qayoqqa borasiz? — Margʻilonga", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Boring, Nasibani maktabdan aytib keling, issigʻida bora qolaylik.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Sidiqjonning nazarida, agar [Sharofat] shu kayfiyatida ketsa, shu yerdan boriboq, joʻrttaga bir boʻyni yoʻgʻonga tegadigan.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Shu yerdan Shayxontohurgacha qanchada borasiz? — Koʻz ochib yumguncha.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ertasiga u maktabga bormadi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 2, "text": "Umuman, biror yoʻnalishda, yoʻlda nari tomon harakat qilmoq, ilgarilamoq, uzoqlashmoq.", "examples": [{"text": "Poyezd., bepoyon sahrodan borar edi, ertasiga ertalab biror soatga yaqin toʻxtab qoldi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}, {"text": "Qizni izlab, uzoq borgach, uning koʻchasida toʻxtadi.", "source": "Oybek, Nur qidirib"}, {"text": "Biz olgʻa boraveramiz", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Joʻnatilgan, tarqatilgan joyidan, manbaidan naridagi, moʻljaldagi joyga yetmoq (ovoza, gap, xat-xabar haqida).", "examples": [{"text": "Sizdan bir marta ham xat bormadi.", "source": ""}, {"text": "Bu gaplar amirzoda qulogʻiga borib yetganiga aslo shubha qilmasa ham boʻladi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Boʻtaboy oʻylab turib: — Bizning qishloqdan ham maʼlumot borgan ekan-da, a? — dedi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 4, "text": "Biror transport vositasi bilan nari tomon yurmoq, siljimoq, uzoqlashmoq.", "examples": [{"text": "Avtobusda bormoq. Samolyotda bormoq.", "source": ""}, {"text": "[Qurbon ota:] — Namangangacha mashinada borsangiz, u yogʻi yaqin, — dedi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 5, "text": "Biror joy, obyekt yoki shaxs tomon yoʻnalmoq, oʻsha joyda yoki shaxs huzurida boʻlmoq; tashrif buyurmoq.", "examples": [{"text": "Toʻyga borsang, toʻyib bor.", "source": "Maqol"}, {"text": "Tagʻin bir marta Talʼatning oldiga borishiga toʻgʻri keladi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Yusufjon Gʻiyosov oʻrnidan turib, deraza yoniga bordi.", "source": "X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari"}, {"text": "Amallab yaqin borganida, baxt degan oʻsha nur yana bir olam nariga ketib qoldi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Birdan uyiga, bolalarining oldiga borgisi keldi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 6, "text": "Doimo bir yoʻnalishda yurmoq, qatna-moq.", "examples": [{"text": "Ishga bormoq.", "source": ""}, {"text": "Gʻijim roʻmol toʻqiyman, Maktab borib oʻqiyman.", "source": "Qoʻshiqlar"}]}, {"order": 7, "text": "Oʻz ishi, faoliyatida yoki taraqqiyot jarayonida biror yoʻldan ketmoq, biror yoʻnalishda harakat qilmoq.", "examples": [{"text": "Oʻzbekiston demokratik jamiyat qurish yoʻlidan bormoqda.", "source": ""}, {"text": "Chin inson, yomonlar boʻhton qilganda ham, toʻgʻri yoʻldan adashmay boraveradi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Ular oʻzlariga, oʻz yerlariga, oʻz uylariga hayot, suv keltirish uchun kurashga boradilar.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 8, "text": "Qoʻyilmoq, koʻrsatilmoq (spektakl, tomosha va shu kabilar haqida).", "examples": [{"text": "Kinoteatrda yangi film borayotir.", "source": ""}]}, {"order": 9, "text": "Davom etmoq, boʻlmoq, ketmoq, oʻtmoq, kechmoq (ish, suhbat, vaqt va shu kabilar haqida).", "examples": [{"text": "Qizgʻin bahs bormoqda. Gan yosh mutaxassislar haqida bordi. Kunlar ketidan kunlar borar edi.", "source": ""}]}, {"order": 10, "text": "Sigʻmoq, bemalol kirmoq.", "examples": [{"text": "Taxta qattiq ekan, mix bormayapti. Etik oyogʻimga bormayapti.", "source": ""}]}, {"order": 11, "text": "Soni, miqdori, kattaligi jihatidan maʼlum yuqori chegaraga, darajaga yetmoq, erishmoq.", "examples": [{"text": "Qoʻylar soni besh yuzga bordi. Xonaning uzunligi toʻrt metrga ham bormaydi.", "source": ""}, {"text": "Odamda miya poʻstlogʻining sathi, oʻrtacha olganda, 1250 kv. sm. boʻlib, otda 350 kv. sm. ga ham bormaydi.", "source": "Anatomiya"}]}, {"order": 12, "text": "Davom etib, rivojlanib, biror darajaga yetmoq, biror oqibatga kelmoq.", "examples": [{"text": "Ahvol shungacha bordi.", "source": ""}, {"text": "Otabek yorilish darajasiga borib qaytdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Bir oʻzingiz kuchanganingiz bilan uzoqqa bora olmaysiz.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 13, "text": "Oʻtib, kechib, muayyan pallaga, vaqtga yetmoq (vaqt haqida).", "examples": [{"text": "Tong otarga borib, koʻzi yoridi.", "source": ""}, {"text": "Koʻchalarda nayzabozlik jangi boshlanib ketdi yarim kechaga borganda, ikki tomon aralashib ketdi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Bemor yana koʻzini yumdi, shu yumganicha ochmadi — saharga borib uzildi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}]}, {"order": 14, "text": "Maʼlum yoshga kirmoq, yetmoq.", "examples": [{"text": "Solih Maxdum oʻttizga borganda, maktabdorligi ham yaxshigina shuhrat topadi", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Doʻppifurush — ellikka borib qolgan odam.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Katta — oʻgay qaynona, yoshi oltmishlarga borgan, semiz, zabardast, dimogʻdor kampir edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 15, "text": "Yetakchi feʼl ifodalagan ish-harakatning:", "examples": []}, {"order": 16, "text": "1) darajama-daraja rivojlanishini, kuchayib ortishini bildiradi.", "examples": [{"text": "Qor va shamol kuchaya bordi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Hozir kosib bilan dehqonning sabr kosasi toʻlib boryapti.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Gʻazal intihosiga yetgan sari Avazning chehrasi yorishib borardi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Serquyosh oʻlkamiz xalqimizning bunyodkorlik mehnati tufayli tobora goʻzallashib bormoqda.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Dushman tang ahvolda qolgan, qurshov halqasi tobora torayib borardi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 17, "text": "2) davomiyligini bildiradi.", "examples": [{"text": "Nima boʻlsa ham, tevaragidagi koʻklam bezaklarini koʻzdan kechira boradir.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Maston uni orqasidan suyab bordi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Matqovul aka odamlar orasidan asta oʻtib bordi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 18, "text": "3) tugallanganligini bildiradi.", "examples": [{"text": "Zaynab juda ishongan holda oʻz uyiga yetib bordi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Yon-boshdagi xonani taqillatmasdan kirib bordi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Uch kun deganda shaharga kirib bordim.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 19, "text": "Joʻnalish kelishigi shaklidagi ayrim mavhum otlar bilan ishlatiladi va maʼnosiga koʻra bosh kelishik shaklidagi ayni shunday otlar bilan kelgan qilmoq soʻziga toʻgʻri keladi.", "examples": [{"text": "Andishaga bormoq —andisha qilmoq.", "source": ""}, {"text": "Tohirjon bolaligiga borib, tixirligini qoʻymadi.", "source": "N. Maqsudiy, Umidli bola"}, {"text": "Juvon bu gapni hazil aralash aytdimi, chin aytdimi — Sidiqjon farqiga borolmadi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Boʻtaboy hovlidagi supada chalqancha yotib, ming xil xayollarga boradi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Kelganim unga yoqmadi shekilli, degan andishaga ham bordi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 20, "text": "Qoʻshma feʼl tarkibiga kiradi.", "examples": [{"text": "Borib yetmoq, bora kelmoq.", "source": ""}, {"text": "Oʻzbek oyim oʻrta eshikka borib yetmagan ham edi, narigi yoqdan qoʻshnining bolasi yugurib kirib qoldi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/bor"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Soʻzlovchining turgan joyidan uzoqlashmoq, nari ketmoq; biror joy (manzil)dan ikkinchi joy (manzil) tomon harakat qilmoq, yoʻl olmoq; naridagi biror manzilga yetmoq.", "examples": [{"text": "Hozir institutga boraman.", "source": ""}, {"text": "— Nima boʻldi sizga, qayoqqa borasiz? — Margʻilonga", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Boring, Nasibani maktabdan aytib keling, issigʻida bora qolaylik.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Sidiqjonning nazarida, agar [Sharofat] shu kayfiyatida ketsa, shu yerdan boriboq, joʻrttaga bir boʻyni yoʻgʻonga tegadigan.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Shu yerdan Shayxontohurgacha qanchada borasiz? — Koʻz ochib yumguncha.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Ertasiga u maktabga bormadi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 2, "text": "Umuman, biror yoʻnalishda, yoʻlda nari tomon harakat qilmoq, ilgarilamoq, uzoqlashmoq.", "examples": [{"text": "Poyezd., bepoyon sahrodan borar edi, ertasiga ertalab biror soatga yaqin toʻxtab qoldi.", "source": "A. Qahhor, Oltin yulduz"}, {"text": "Qizni izlab, uzoq borgach, uning koʻchasida toʻxtadi.", "source": "Oybek, Nur qidirib"}, {"text": "Biz olgʻa boraveramiz", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}]}, {"order": 3, "text": "Joʻnatilgan, tarqatilgan joyidan, manbaidan naridagi, moʻljaldagi joyga yetmoq (ovoza, gap, xat-xabar haqida).", "examples": [{"text": "Sizdan bir marta ham xat bormadi.", "source": ""}, {"text": "Bu gaplar amirzoda qulogʻiga borib yetganiga aslo shubha qilmasa ham boʻladi.", "source": "Mirmuhsin, Meʼmor"}, {"text": "Boʻtaboy oʻylab turib: — Bizning qishloqdan ham maʼlumot borgan ekan-da, a? — dedi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 4, "text": "Biror transport vositasi bilan nari tomon yurmoq, siljimoq, uzoqlashmoq.", "examples": [{"text": "Avtobusda bormoq. Samolyotda bormoq.", "source": ""}, {"text": "[Qurbon ota:] — Namangangacha mashinada borsangiz, u yogʻi yaqin, — dedi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 5, "text": "Biror joy, obyekt yoki shaxs tomon yoʻnalmoq, oʻsha joyda yoki shaxs huzurida boʻlmoq; tashrif buyurmoq.", "examples": [{"text": "Toʻyga borsang, toʻyib bor.", "source": "Maqol"}, {"text": "Tagʻin bir marta Talʼatning oldiga borishiga toʻgʻri keladi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Yusufjon Gʻiyosov oʻrnidan turib, deraza yoniga bordi.", "source": "X. Yodgorov, Hayot toʻlqinlari"}, {"text": "Amallab yaqin borganida, baxt degan oʻsha nur yana bir olam nariga ketib qoldi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Gʻulomjon hokimni kutgani bormadi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}, {"text": "Birdan uyiga, bolalarining oldiga borgisi keldi.", "source": "S. Ahmad, Ufq"}]}, {"order": 6, "text": "Doimo bir yoʻnalishda yurmoq, qatna-moq.", "examples": [{"text": "Ishga bormoq.", "source": ""}, {"text": "Gʻijim roʻmol toʻqiyman, Maktab borib oʻqiyman.", "source": "Qoʻshiqlar"}]}, {"order": 7, "text": "Oʻz ishi, faoliyatida yoki taraqqiyot jarayonida biror yoʻldan ketmoq, biror yoʻnalishda harakat qilmoq.", "examples": [{"text": "Oʻzbekiston demokratik jamiyat qurish yoʻlidan bormoqda.", "source": ""}, {"text": "Chin inson, yomonlar boʻhton qilganda ham, toʻgʻri yoʻldan adashmay boraveradi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Ular oʻzlariga, oʻz yerlariga, oʻz uylariga hayot, suv keltirish uchun kurashga boradilar.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 8, "text": "Qoʻyilmoq, koʻrsatilmoq (spektakl, tomosha va shu kabilar haqida).", "examples": [{"text": "Kinoteatrda yangi film borayotir.", "source": ""}]}, {"order": 9, "text": "Davom etmoq, boʻlmoq, ketmoq, oʻtmoq, kechmoq (ish, suhbat, vaqt va shu kabilar haqida).", "examples": [{"text": "Qizgʻin bahs bormoqda. Gan yosh mutaxassislar haqida bordi. Kunlar ketidan kunlar borar edi.", "source": ""}]}, {"order": 10, "text": "Sigʻmoq, bemalol kirmoq.", "examples": [{"text": "Taxta qattiq ekan, mix bormayapti. Etik oyogʻimga bormayapti.", "source": ""}]}, {"order": 11, "text": "Soni, miqdori, kattaligi jihatidan maʼlum yuqori chegaraga, darajaga yetmoq, erishmoq.", "examples": [{"text": "Qoʻylar soni besh yuzga bordi. Xonaning uzunligi toʻrt metrga ham bormaydi.", "source": ""}, {"text": "Odamda miya poʻstlogʻining sathi, oʻrtacha olganda, 1250 kv. sm. boʻlib, otda 350 kv. sm. ga ham bormaydi.", "source": "Anatomiya"}]}, {"order": 12, "text": "Davom etib, rivojlanib, biror darajaga yetmoq, biror oqibatga kelmoq.", "examples": [{"text": "Ahvol shungacha bordi.", "source": ""}, {"text": "Otabek yorilish darajasiga borib qaytdi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Bir oʻzingiz kuchanganingiz bilan uzoqqa bora olmaysiz.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 13, "text": "Oʻtib, kechib, muayyan pallaga, vaqtga yetmoq (vaqt haqida).", "examples": [{"text": "Tong otarga borib, koʻzi yoridi.", "source": ""}, {"text": "Koʻchalarda nayzabozlik jangi boshlanib ketdi yarim kechaga borganda, ikki tomon aralashib ketdi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Bemor yana koʻzini yumdi, shu yumganicha ochmadi — saharga borib uzildi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}]}, {"order": 14, "text": "Maʼlum yoshga kirmoq, yetmoq.", "examples": [{"text": "Solih Maxdum oʻttizga borganda, maktabdorligi ham yaxshigina shuhrat topadi", "source": "A. Qodiriy, Mehrobdan chayon"}, {"text": "Doʻppifurush — ellikka borib qolgan odam.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Katta — oʻgay qaynona, yoshi oltmishlarga borgan, semiz, zabardast, dimogʻdor kampir edi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 15, "text": "Yetakchi feʼl ifodalagan ish-harakatning:", "examples": []}, {"order": 16, "text": "1) darajama-daraja rivojlanishini, kuchayib ortishini bildiradi.", "examples": [{"text": "Qor va shamol kuchaya bordi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Hozir kosib bilan dehqonning sabr kosasi toʻlib boryapti.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Gʻazal intihosiga yetgan sari Avazning chehrasi yorishib borardi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Serquyosh oʻlkamiz xalqimizning bunyodkorlik mehnati tufayli tobora goʻzallashib bormoqda.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Dushman tang ahvolda qolgan, qurshov halqasi tobora torayib borardi.", "source": "Gazetadan"}]}, {"order": 17, "text": "2) davomiyligini bildiradi.", "examples": [{"text": "Nima boʻlsa ham, tevaragidagi koʻklam bezaklarini koʻzdan kechira boradir.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Maston uni orqasidan suyab bordi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Matqovul aka odamlar orasidan asta oʻtib bordi.", "source": "M. Ismoiliy, Fargʻona tong otguncha"}]}, {"order": 18, "text": "3) tugallanganligini bildiradi.", "examples": [{"text": "Zaynab juda ishongan holda oʻz uyiga yetib bordi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}, {"text": "Yon-boshdagi xonani taqillatmasdan kirib bordi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Uch kun deganda shaharga kirib bordim.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 19, "text": "Joʻnalish kelishigi shaklidagi ayrim mavhum otlar bilan ishlatiladi va maʼnosiga koʻra bosh kelishik shaklidagi ayni shunday otlar bilan kelgan qilmoq soʻziga toʻgʻri keladi.", "examples": [{"text": "Andishaga bormoq —andisha qilmoq.", "source": ""}, {"text": "Tohirjon bolaligiga borib, tixirligini qoʻymadi.", "source": "N. Maqsudiy, Umidli bola"}, {"text": "Juvon bu gapni hazil aralash aytdimi, chin aytdimi — Sidiqjon farqiga borolmadi.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Boʻtaboy hovlidagi supada chalqancha yotib, ming xil xayollarga boradi.", "source": "S. Ahmad, Hukm"}, {"text": "Kelganim unga yoqmadi shekilli, degan andishaga ham bordi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}]}, {"order": 20, "text": "Qoʻshma feʼl tarkibiga kiradi.", "examples": [{"text": "Borib yetmoq, bora kelmoq.", "source": ""}, {"text": "Oʻzbek oyim oʻrta eshikka borib yetmagan ham edi, narigi yoqdan qoʻshnining bolasi yugurib kirib qoldi.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/bor"}}, {"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ohaktoshning mayda oppoq yumshoq turi.", "examples": [{"text": "Boʻr bilan oqlamoq. Boʻr bilan yozmoq.", "source": ""}, {"text": "Hech gapdan xabari yoʻq Iskandar aka, bir qoʻlida latta, bir qoʻlida boʻr, angrayib qoldi.", "source": "A. Koʻchimov, Halqa"}, {"text": "Deraza oynasini boʻr yoki yarim stakan suvga ikki qism tish poroshogi solib artsangiz, yaltirab ketadi.", "source": "Saodat"}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/bo‘r"}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "411"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "yorug‘i bor, dovrug‘i bor, o‘zi yo‘q, ovozi bor", "source": ""}, {"text": "bor-boricha, yo‘q – holicha", "source": ""}, {"text": "borga – bozor, yo‘qqa – mozor", "source": ""}, {"text": "borida – chora-chora, yo‘g‘ida – banda bechora", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor", "raw_meaning": "есть, имеется, существует; наличный; yorug‘i ~, dovrug‘i ~, o‘zi yo‘q, ovozi ~ загадка светом сияет, славой гремит, самого нет, а голос звенит (Молния, гром); ~-boricha, yo‘q – holicha погов. имущий – по своему достатку, а неимущий – по возможности; соотв. чем богаты, тем и рады; ~ga – bozor, yo‘qqa – mozor погов. (букв. денежному человеку базар как базар, бедному человеку базар как мазар – кладбище); ~ida – chora-chora, yo‘g‘ida – banda bechora погов. когда есть, то мисками, когда нет, то – бедняк раб божий; соотв. иногда с припасом, а иногда с квасом; часом густо, часом пусто; ◊ ~ bo‘ling живите, здравствуйте; ~ kuchi bilan со всей силой; ~ -yo‘g‘i всё, что имеется; ~i shu xolos это всё (что есть); bo‘lsa ~dir возможно, может быть; ~ gap да, это правда; что правда, то правда."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "417"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "мел", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bo‘r", "raw_meaning": "мел."}}, {"dictionary": {"name": "Ruscha-oʻzbekcha va oʻzbekcha-ruscha lugʻat", "title": "РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Abdurahimov, Maqsud (2021). РУССКО-УЗБЕКСКИЙ И УЗБЕКСКО-РУССКИЙ СЛОВАРЬ / RUSCHA-O'ZBEKCHA VA O'ZBEKCHA-RUSCHA LUG'AT. Tashkent: Akademnashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/russko-uzbekskiy-i-uzbeksko-russkiy-slovar-ruscha-ozbekcha-va-ozbekcha-ruscha-lugat/", "page": "30"}, "pos": "м", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "qaragʻay oʻrmoni", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "бор", "raw_meaning": "м qaragʻay oʻrmoni, qaragʻayzor; ◊ с ~у да с сосенки разг. duch kelgan joydan, u yer-bu yerdan; poyma-poy, almoyi-aljoyi."}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "449"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "exists", "examples": [{"text": "bu kutubxonada yangi qomuslar bor", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor I", "raw_meaning": "exists; there is, there are; bu kutubxonada yangi qomuslar ~ this library has new encyclopaedias"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "449"}, "pos": "n", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor II", "raw_meaning": "n time; bir necha ~ several times"}}, {"dictionary": {"name": "Inglizcha-oʻzbekcha, oʻzbekcha-inglizcha lugʻat", "title": "ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Matisayev, G'anisher (2019). ENGLISH-UZBEK UZBEK ENGLISH DICTIONARY / INGLIZCHA-O'ZBEKCHA O'ZBEKCHA-INGLIZCHA LUG'AT. Tashkent: Book Media Nashr.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/english-uzbek-uzbek-english-dictionary-inglizcha-ozbekcha-ozbekcha-inglizcha-lugat/", "page": "449"}, "pos": "n", "labels": ["kim"], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor III", "raw_meaning": "kim 1. n boron; 2. a boracic, boric; ~ kislotasi boric/boracic acid"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "24"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bar", "examples": []}, {"order": 2, "text": "bar", "examples": []}, {"order": 3, "text": "márte", "examples": []}, {"order": 4, "text": "bor (ximiyalıq element)", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BOR", "raw_meaning": "1. bar; 2. bar, bay, bardamlı; 3. márte, ret; 4. bor (ximiyalıq element)."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-qoraqalpoqcha lugʻat", "title": "ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK", "kind": "Tarjima", "imprint": "Qarlıbaeva, G.; Babadjanov, F.; Nasirova, A. (2023). ÓZBEKSHE – QARAQALPAQSHA SÓZLIK. Tashkent: YoshlarMediaPrint.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/zbekshe-qaraqalpaqsha-s-zlik/", "page": "28"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BO‘R", "raw_meaning": "– por."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "38"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qoʻlda, ixtiyorda yoki umuman voqelikda mavjud boʻlgan.", "examples": []}, {"order": 2, "text": "", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БОР", "raw_meaning": "1.VAR 2.KAT, DEFA, KERE Қўлда, ихтиёрда ёки умуман воқеликда мавжуд бўлган."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-turkcha izohli lugʻat", "title": "Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат", "kind": "Tarjima", "imprint": "Рафиев, Абдурозиқ; Ўзтурк, Тунжай; Ўзтурк, Юксал; Худойбердиев, Жўра; Мирҳаким, Мирсанжар; Билен, Исмоил; Айдўған, Танер; Аннаев, Аброр (1997). Ўзбекча-туркча ва туркча-ўзбекча изоҳли луғат. Tashkent: Ўзбек-турк лицейлари нашри / Özbek-Türk Liseleri Yayınları.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbekcha-turkcha-va-turkcha-ozbekcha-izohli-lugat/", "page": "44"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Ohaktoshning oppoq yumshoq turi.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БЎР", "raw_meaning": "TEBEŞİR Оҳактошнинг оппоқ юмшоқ тури."}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "31"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "bir bor: ~ boʻlmoq ekan, bir yo‘q ekan", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "bor: ~ bo‘lmoq", "raw_meaning": "es gibt, existieren, vorhanden sein; bir ~ ekan, bir yo‘q ekan es lebte ein mal"}}, {"dictionary": {"name": "Oʻzbekcha-nemischa lugʻat", "title": "USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT", "kind": "Tarjima", "imprint": "Karimov, Shavkat; Ismoilov, Yusuf (2011). USBEKISCH-DEUTSCHES WÖRTERBUCH O'ZBEKCHA-NEMISCHA LUG'AT. Tashkent: Nihol» nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/usbekisch-deutsches-worterbuch-ozbekcha-nemischa-lugat/", "page": "37"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Kreide f", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "boʻr", "raw_meaning": "Kreide f; ~ bilan yozmoq mit der Kreide schreiben; ~ bilan oqlamoq kreiden"}}, {"dictionary": {"name": "Metallurgiya terminlarining izohli lugʻati", "title": "Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдурахмонов, С.; Қаюмова, М. С.; Ахтамов, Ф. Е.; Ашурова, М. Х.; Собирова, Ф. А. (2017). Русча - инглизча металлургия терминларининг ўзбекча изоҳли луғати. Tashkent: Fan va texnologiya.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-inglizcha-metallurgiya-terminlarining-ozbekcha-izohli-lugati/", "page": "7"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Инглизча номи: Boron Ўзбекча номи: Бор Белгиси: B Даврий жадвалдаги тартиб рақами: 5 Нисбий атом массаси, g/mol: 10,81", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "Бор", "raw_meaning": "Инглизча номи: Boron Ўзбекча номи: Бор Белгиси: B Даврий жадвалдаги тартиб рақами: 5 Нисбий атом массаси, g/mol: 10,81"}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "78"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "sharob, mast qiluvchi ichimlik – вино – wine,drink. Biliglig bor ičsä biligsiz bolur– Aqlli odam sharob ichsa, aqlidan ayriladi – Если знающий пьет вино, он становится невеждой – If the knower drinks wine, he becomes ignorant (QBK, 147₁₇).", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BOR", "raw_meaning": "sharob, mast qiluvchi ichimlik – вино – wine,drink. Biliglig bor ičsä biligsiz bolur– Aqlli odam sharob ichsa, aqlidan ayriladi – Если знающий пьет вино, он становится невеждой – If the knower drinks wine, he becomes ignorant (QBK, 147₁₇)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "78"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "mayxo‘r – пьяница – alcoholic. Bor ičmä aya borčï boyzï qulï – Sharob ichma, ey mayxo‘r, bo‘g‘zining quli – Эй, пьяница,", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BORČÏ", "raw_meaning": "mayxo‘r – пьяница – alcoholic. Bor ičmä aya borčï boyzï qulï – Sharob ichma, ey mayxo‘r, bo‘g‘zining quli – Эй, пьяница,"}}]}