{"headword": "ber", "key": "ber", "entries": [{"dictionary": {"name": "Izohli lugʻat", "title": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati", "kind": "Izohli", "imprint": "Oʻzbek tilining izohli lugʻati, A. Madvaliyev, D. Xudayberganova (tahrir ostida), Toshkent, Gʻafur Gʻulom nomidagi nashriyot-matbaa ijodiy uyi, 2022", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ozbek-tilining-izohli-lugati/", "page": ""}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Qoʻliga tutqizmoq; qoʻliga yoki ixtiyoriga topshirmoq.", "examples": [{"text": "Berganning betiga qarama.", "source": "Maqol"}, {"text": "Olmoqning bermogʻi bor.", "source": "Maqol"}, {"text": "Haligi xatni u tanaffusga chiqqanda Rustamga bermoqchi edi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Viktor ham koʻrishib, hol-ahvol soʻrashgach, qoʻliga telegrammani berdi.", "source": "S. Karomatov, Oltin qum"}]}, {"order": 2, "text": "Ehtiyojini, talabini qondirmoq; yoʻq narsa bilan taʼminlamoq.", "examples": [{"text": "Ekinga suv bermoq. Molga xashak bermoq. Qurilishga mablagʻ bermoq. Bola yigʻlamasa, ona sut bermas.", "source": "Maqol"}, {"text": "Qurilish tresti unga yotoqxonadan joy berdi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Bandaning rizqini ollo beradi.", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Boyning qiziga rahmi kelib, unga non beribdi.", "source": "Bulbuli goʻyo"}, {"text": "Qoʻsha qarindoshlar, yaxshi farzandlar bersin.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "Sherigim unga bir stakan suv berdi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Quryoz aka shuni kutib turganday: — Men qoʻylarga tomoq beray, — deb qoʻzgʻaldi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 3, "text": "Baxsh etmoq, bagʻishlamoq; ruhiy holat, kayfiyat, koʻrinish paydo qilmoq.", "examples": [{"text": "Musiqa dillarga orom beradi.", "source": ""}, {"text": "Sayohat gashti, togʻlar oʻrkachi, rango-rang tabiat koʻzlarni yashnatib, dillarga orom beradi.", "source": "Gazetadan"}, {"text": "Mansur akalarcha mehribonlik bilan Gavharning yelkasidan tutib, dalda berdi.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}, {"text": "[Nuri] Gulnor toʻgʻrisida soʻzlaganda, tovushiga sirli ohang berdi.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Uning [Kumushning] nafis qora sochlari orqa-oʻngiga toʻzgʻib, ajib bir manzara berdilar.", "source": "A. Qodiriy, Oʻtgan kunlar"}]}, {"order": 4, "text": "Biror muassasaga oʻrnashtirmoq, kiritmoq,", "examples": [{"text": "Bolani bogʻchaga bermoq. Oʻgʻlini oʻqishga bermoq.", "source": ""}, {"text": "Boshqa biror hunarga bersak boʻlmaydimi?", "source": "E. Raimov, Ajab qishloq"}, {"text": "Bir oʻgʻlimni Xadradagi oʻris maktabiga berdim.", "source": "Oybek, Tanlangan asarlar"}, {"text": "Men Marusyaga tayinlab qoʻydim, ertadan boshlab bogʻchaga ber.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}]}, {"order": 5, "text": "Mahsulot yetishtirib, tayyorlab yetkazib turmoq; oʻz mahsuli bilan taʼminlamoq.", "examples": [{"text": "Bu xalq xoʻjaligiga nima beradi? Qishloq xoʻjaligi aholiga oziq-ovqat, sanoatga xom ashyo beradi.", "source": ""}, {"text": "Etak-etak paxtani ikki qoʻllab terganman, Gektaridan yuz-yuzlab paxta beray deganman.", "source": "Qoʻshiqlar"}]}, {"order": 6, "text": "Nashrga kiritmoq, bosmoq, eʼlon qilmoq; eshittirmoq; koʻrsatmoq.", "examples": [{"text": "Maqolangizni kelgusi sonda beramiz. Konsert bermoq.", "source": ""}]}, {"order": 7, "text": "Ayrim otlar bilan qoʻshma feʼl yasaydi; masalan:", "examples": [{"text": "ahamiyat bermoq, bardosh bermoq, javob bermoq, boy bermoq, joy bermoq, zarba bermoq.", "source": ""}, {"text": "Oʻn bir kishi qarshi ovoz berdi.", "source": "Sharq yulduzi"}, {"text": "U koʻprikdan oʻtib, katta yoʻlga chiqqanidan soʻng otga qamchi berdi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Mana, seni deb qanday balolarga bardosh beryapman.", "source": "K. Yashin, Hamza"}, {"text": "Quruq odamlar kiyimga zoʻr beradi, deganlari bejiz emas ekan.", "source": "F. Musajonov, Himmat"}, {"text": "Hayo qaysi narsada boʻlsa, unga ziynat beradi.", "source": "Fan va turmush"}, {"text": "Quloqlarida uch kalima soʻz oʻrin talashib, aks sado berdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}]}, {"order": 8, "text": "Koʻmakchi feʼl vazifasida affiksli ravishdosh shaklidagi yetakchi feʼl bilan birikadi va:", "examples": []}, {"order": 9, "text": "1) harakatning birov, oʻzga uchun bajarilganligini ifodalaydi.", "examples": [{"text": "Yangangga ayt: ilikdan osh qilib bersin.", "source": "Guldasta"}, {"text": "Endi ishingga qara, bolam, ertaga koʻylak tikib beraman.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Men boʻlgan voqeani aytib berdim.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}, {"text": "Tutning ustiga chiqib qoqib berdim.", "source": "S. Zunnunova, Olov"}, {"text": "Bu choldan har balo kutsa boʻladi. Uni hukumatga tutib berish kerak.", "source": "P. Tursun, Oʻqituvchi"}]}, {"order": 10, "text": "2) yetakchi feʼldan anglashilgan maʼnoni kuchaytirib ifodalaydi. U", "examples": [{"text": "qoʻlini siltab baqirib berdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Qambaralidan eshitib ishonmadi va ikkalovini ham soʻkib berdi.", "source": "A. Qahhor, Asarlar"}, {"text": "Zulayho opamlar urishib beradilar.", "source": "Oʻ. Hoshimov, Qalbingga quloq sol"}]}, {"order": 11, "text": "Koʻmakchi feʼl vazifasida affiksli ravishdosh shakllaridagi yetakchi feʼllar bilan birikib kelganda, koʻpincha -ver shaklida talaffuz qilinadi va quyidagi maʼnolarni ifodalaydi:", "examples": []}, {"order": 12, "text": "1) yetakchi feʼldagi harakatning bajarilishi uchun qarshilik, monelik yoʻqligini, u bemalol bajarilishi mumkinligini anglatadi.", "examples": [{"text": "Qatiqlamasdan kosalarga suza ber.", "source": "A. Qodiriy, Gʻirvonlik Mallavoy"}, {"text": "Bahuzur oʻtira ber, charchagandirsan?", "source": "U. Ismoilov, Saylanma"}]}, {"order": 13, "text": "2) yetakchi feʼldagi harakatning davomliligi, takroriyligini bildiradi. U", "examples": [{"text": "suv tashib, xumlarga quya berdi.", "source": "S. Siyoyev, Yorugʻlik"}, {"text": "Oʻlimdan boshqa hamma yaxshilikning barvaqt kelgani maʼqul, deb ona-bola izgʻiy berdi.", "source": "Mirmuhsin, Qahramonnoma"}, {"text": "Sening mushtingni yeya berib, jonimda jon qolgan emas.", "source": "A. Qahhor, Qoʻshchinor chiroqlari"}, {"text": "Hadeb katta shaharda yashay berish ham odamni diqqinafas qilib yuboradi.", "source": "T. Ashurov, Oq ot"}]}, {"order": 14, "text": "Yetakchi feʼl sifatida qoʻshma feʼllar tarkibiga kiradi, masalan:", "examples": [{"text": "berib tur, bera qol, berib yubordi.", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"source_url": "https://izoh.uz/word/ber"}}, {"dictionary": {"name": "Axborot-kommunikatsiya texnologiyalari izohli lugʻati", "title": "Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Амиров, Д.М.; Атаджанов, А.Ю.; Атаджанов, Д.Ю.; Ибрагимов, Д.А.; Раҳимжонов, З.Ё.; Саидхўжаев, С.С. (2010). Ахборот-Коммуникация Технологиялари Изоҳли Луғати. Tashkent: БМТТДнинг Ўзбекистондаги ваколатхонаси.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/axborot-kommunikatsiya-texnologiyalari-izohli-lugati/", "page": "357"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Bit Error Rate Хато битлар частотаси. Маълумотларни узатишда хато битларнинг пайдо бўлиш жадаллиги.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BER", "raw_meaning": "Bit Error Rate Хато битлар частотаси. Маълумотларни узатишда хато битларнинг пайдо бўлиш жадаллиги."}}, {"dictionary": {"name": "Telekommunikatsiya qisqartmalari lugʻati", "title": "Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати", "kind": "Terminologik", "imprint": "Таджибаев, Ш.; Ахмедова, Ё.; Туляганов, Ш.; Вахидова, Р. (2007). Телекоммуникацияларга оид атамалар қисқартмаларининг инглизча-русча-ўзбекча луғати. Tashkent: Фан-техника ва маркетинг тадқиқотлари маркази.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/telekommunikatsiyalarga-oid-atamalar-qisqartmalarining-inglizcha-ruscha-ozbekcha-lugati/", "page": "52"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Basic Encoding Rules", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BER", "raw_meaning": "Basic Encoding Rules основные правила шифрования шифрлашнинг асосий қоидалари"}}, {"dictionary": {"name": "Metrologik izohli lugʻat", "title": "Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ", "kind": "Terminologik", "imprint": "Абдувалиев, Абдуқаҳҳор Абдулхаевич; Валиев, Умаржон Назирович; Жебровский, Станислав Константинович (2010). Русча-ўзбекча изоҳли МЕТРОЛОГИК ЛУҒАТ / Русско-узбекский толковый МЕТРОЛОГИЧЕСКИЙ СЛОВАРЬ. Tashkent: Tafakkur» нашриёти; «Ўзстандарт» агентлиги нашриёти.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/ruscha-ozbekcha-izohli-metrologik-lugat-russko-uzbekskiy-tolkov-y-metrologicheskiy-slovar/", "page": "42"}, "pos": "м.", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "Биологический эквивалент рада. Внесистемная единица эквивалентной дозы ионизирующего излучения; 1 бэр = 0,01 Зв.", "examples": []}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "БЭР м.", "raw_meaning": "Биологический эквивалент рада. Внесистемная единица эквивалентной дозы ионизирующего излучения; 1 бэр = 0,01 Зв. БЭР Раднинг биологик эквиваленти. Ионловчи нурланиш эквивалент дозасининг тизимдан ташқари бирлиги; 1 бэр = 0,01 Зв. BER Radning biologik ekvivalenti. Ionlovchi nurlanish ekvivalent dozasining tizimdan tashqari birligi; 1 ber = 0,01 Zv."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "70"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "bermoq, tuhfa qilmoq", "examples": [{"text": "Bayat bersü küč bu tapuy qïlyuqa", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BER=", "raw_meaning": "bermoq, tuhfa qilmoq– давать, даровать – startled. Bayat bersü küč bu tapuy qïlyuqa – Xizmat qilishga Olloh kuch bersa – Пусть бог даст силы нести эту службу – May God give strength to carry this service (QBK, 54₂)."}}, {"dictionary": {"name": "«Qutadgʻu bilig» izohli lugʻati", "title": "\"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI", "kind": "Terminologik", "imprint": "Dadaboyev, Hamidulla; Xolmuradova, Mushtariy (2018). \"QUTADG'U BILIG\"DAGI SO'ZLARNING O'ZBEKCHA, RUSCHA VA INGLIZCHA IZOHLI LUG'ATI. Tashkent: NAVRO'Z\" nashriyoti.", "url": "https://dev.til.uz/lugatlar/qutadgu-bilig-dagi-sozlarning-ozbekcha-ruscha-va-inglizcha-izohli-lugati/", "page": "70"}, "pos": "", "labels": [], "variants": [], "etymology": "", "phraseology": "", "pronunciation": "", "senses": [{"order": 1, "text": "", "examples": [{"text": "Tirändi unamas berü kelgäli, ya eš tüš qadašlar yüzin körgäli", "source": ""}, {"text": "Tirändi unamas berü kelgäli, ya eš tüš qadašlar yüzin körgäli", "source": ""}, {"text": "Tirändi unamas berü kelgäli, ya eš tüš qadašlar yüzin körgäli", "source": ""}]}], "translations": [], "cross_references": [], "extra": {"raw_word": "BERÜ", "raw_meaning": "beri, bu yoqqa– сюда – here. Tirändi unamas berü kelgäli, ya eš tüš qadašlar yüzin körgäli – Oyog‘ini tirab turib olgan, bu yoqqa kelishga, yor-do‘stlarini ko‘rishga unamayapdi – Он противился, не соглашался прийти, и увидеть лица друзей и родственников – He resisted, did not agree to come, and see the faces of friends and relatives (QBN, 354₃; QBN, 4817; 78a3)."}}]}